Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIELIDŁO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. bielidło  
D. bielidła  
B. bielidło  
lm M. bielidła  
D. bielidł  
B. bielidła  
N. bielidłami  
Znaczenia
1. »biała farba, środek do wybielania, czyszczenia«
  • Bielidło. Cerussa, Melinu[m] lomentum. SzyrDict 15.
  • – Dotknie się kto czernidłá, oczerni się; bielidłá, obieli się. MłodzKaz II, 81.
  • BLANC D'ESPAGNE [...] BIELIDŁO BLEYWAS białe co odchodzi od cyny gatunek malowidłá. DanKolaDyk I, 200.
  • Bielidło, die weisse Farbe. BierSłowa 5.
Przenośnie
  • Iest teraz dość bielidł, ktore mogą i sadze pobiałkowáć, iest dosyć rumienidł, przeto też i ludzi málowánych dosyć.MłodzKaz III, 77
  • Więć, żeby Chrześciánin, tego uszedł sidłá, Niech na krzcie przyiętego, waruie bielidłá, Kędy: bo wszytkich ludzi, grzech Adámow bruczę?PotPocz 174
2. »środek kosmetyczny do wybielania, rozjaśniania cery; makijaż«
  • – Stały Kniaziowa Mścisławska z Szujską, obiedwie w bielidło na palec grube wzmięsz [...] ubrane. NiemPam 44.
  • – Nie trzebá nad to rumienidłá y bielidłá lepszego [nad wódkę melonową] SyrZiel 1185.
  • Bielidło czynią z korzenia [żmijowca] ná twarz. SyrZiel 627.
  • Biélidło/ mączká. Cerussa [...] Annulare seú anulare [...] Krochmal. [...] vide Piękrze. Kn 28.
  • – Iák zpádną te bielidłá niétrwáłe fárby/ Znáć po gębie gęste kárby. KochProżnLir 176.
  • – Oblicza álbo twarzy swoje bielidłámi y rumienidłámi (bárwiczkámi) málują; co y one Corki Syońskie czyniły. GdacPan 51.
  • – Ali one bielidłá y bárwiczki, ktorymi się były popiękrzyły, z twarzy spłynęły, że ná nich czarną, piegtą, zmarsczoną skorę widzieć było; y ták przed wszystkiemi w háńbie y sromocie zostáły. GdacPan 51.
  • – Że ony [białogłowy] się miáły rády málowáć, bielidł, piękrzydł, zażywać. MłodzKaz I, 173.
Przenośnie
  • Tenci to bielony grób pełen kości trupiej, Lecz przyjdzie czas, który to bielidło obłupi.PotMorKuk III 264
3. »biały osad w płynie«
  • – Tám się pokaże prędko/ bądź popioł/ bądź marmor [...] Sáletrá/ bielidło. SykstCiepl 81.
  • – Iesliż bielidło będzie/ tedy fus on czerwony będzie [w badanej wodzie]. SykstCiepl 82.
4. »biel, białość«
  • – Złoto warkoczy, I szkarłat twych ust, i twej płci bielidła - To są wiązania, to są na mię sidła. MorszAUtwKuk 42.