Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BIELIDŁO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   bielidło
D.   bielidła
B.   bielidło
liczba mnoga
M.   bielidła
D.   bielidł
B.   bielidła
N.   bielidłami
Znaczenia
1. »biała farba, środek do wybielania, czyszczenia«
  • Bielidło. Cerussa, Melinu[m] lomentum. SzyrDict 15.
  • – Dotknie się kto czernidłá, oczerni się; bielidłá, obieli się. MłodzKaz II, 81.
  • BLANC D'ESPAGNE [...] BIELIDŁO BLEYWAS białe co odchodzi od cyny gatunek malowidłá. DanKolaDyk I, 200.
  • Bielidło, die weisse Farbe. BierSłowa 5.
Przenośnie
  • Iest teraz dość bielidł, ktore mogą i sadze pobiałkowáć, iest dosyć rumienidł, przeto też i ludzi málowánych dosyć.MłodzKaz III, 77
  • Więć, żeby Chrześciánin, tego uszedł sidłá, Niech na krzcie przyiętego, waruie bielidłá, Kędy: bo wszytkich ludzi, grzech Adámow bruczę?PotPocz 174
2. »środek kosmetyczny do wybielania, rozjaśniania cery; makijaż«
  • – Stały Kniaziowa Mścisławska z Szujską, obiedwie w bielidło na palec grube wzmięsz [...] ubrane. NiemPam 44.
  • Biélidło/ mączká. Cerussa [...] Annulare seú anulare [...] Krochmal. [...] vide Piękrze. Kn 28.
  • – Iák zpádną te bielidłá niétrwáłe fárby/ Znáć po gębie gęste kárby. KochProżnLir 176.
  • – Oblicza álbo twarzy swoje bielidłámi y rumienidłámi (bárwiczkámi) málują; co y one Corki Syońskie czyniły. GdacPan 51.
  • – Ali one bielidłá y bárwiczki, ktorymi się były popiękrzyły, z twarzy spłynęły, że ná nich czarną, piegtą, zmarsczoną skorę widzieć było; y ták przed wszystkiemi w háńbie y sromocie zostáły. GdacPan 51.
  • – Że ony [białogłowy] się miáły rády málowáć, bielidł, piękrzydł, zażywać. MłodzKaz I, 173.
  • Bielidło czynią z korzenia [żmijowca] ná twarz. SyrZiel 627.
  • – Nie trzebá nad to rumienidłá y bielidłá lepszego [nad wódkę melonową] SyrZiel 1185.
Przenośnie
  • Tenci to bielony grób pełen kości trupiej, Lecz przyjdzie czas, który to bielidło obłupi.PotMorKuk III 264
3. »biały osad w płynie«
  • – Tám się pokaże prędko/ bądź popioł/ bądź marmor [...] Sáletrá/ bielidło. SykstCiepl 81.
  • – Iesliż bielidło będzie/ tedy fus on czerwony będzie [w badanej wodzie]. SykstCiepl 82.
4. »biel, białość«
  • – Złoto warkoczy, I szkarłat twych ust, i twej płci bielidła - To są wiązania, to są na mię sidła. MorszAUtwKuk 42.