Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CZEŚĆ I

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CZEŚĆ I, CZĘŚĆ II
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (cześć; ?)

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (cześć )

Formy gramatyczne
lp M. cześć  
D. czci  
C. czci  
B. cześć  
Znaczenia
1. »hołd, uwielbienie«
  • – Tak się musiało ztac iako się Bogu podobało nie iako Ludziom Niech ięmu będzie wieczna część y Chwała. PasPam 225v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • cześć bałwochwalska:
  • na cześć:
  • »dla uczczenia«
    • – Wyszlismy tedy za Granicę [...] zaspiewawszy węsoło naczęść y Nachwałę Imienia Wszechmogącego. PasPam 78.
2. »dobre imię, honor«
  • – Przeciwko komu kolwiek uczynione [...] Są [spiski] Czci y Honorowi Szkodzić niemaią. PasPam 211v.
Związki frazeologiczne

  • przyjąć do czci:
    • – Wszystkich tych ktorzy iakięm kolwiek sposobem przez wszystek czas Panowania naszego nas urazili przyimuięmy do Czci. PasPam 210v-211.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • cześć bałwochwalska:
  • cześć boska:
  • cześć boża:
  • niechaj będzie Panu Bogu cześć i chwała (sz. zm.):
    • – [Ks. Skarga] nabożeństwu ktore teraz do tákiey doskonáłości przyszło (z czego niechay będzie Pánu Bogu cześć y chwałá) wielkie pobudki podał [...]. BirkSkar 12.
    • Pánu Bogu niechay bedzie cześć y chwałá ná wieki/ że nie odniosł nieprzyiaciel pociechy/ iákiey się spodziewał [...]. BirkRus 12.

CZĘŚĆ I

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CZĘŚĆ I, CZEŚĆ II
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SXVI (?), Kn (?), T (?), L (?), SW (?)

Formy gramatyczne
lp M. część  
D. części  
B. część   || cześć  
lm M. części  
B. części  
Znaczenia
1. »wycinek całości«
  • – Bos my ni mieli y czwartey częsci potencyiey Nieprzyjacielskiey. PasPam 103.
  • – Kazał Pułki wyprowadzić wpole zowych Hulay gorodow tam zostawiwszy część piechoty z Armatą. PasPam 106.
  • – Bo go in manibus bene meritorum [w ręku dobrze zasłużonych] ledwie dziesiątą część widzę. PasPam 133.
  • – Wiedzielić y Turcy że Polacy idą [...] ale Supponebant [przypuszczali] za pewna Częsc woyska. PasPam 259.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • trzy części:
  • »trzy czwarte, trzy ćwierci«
    • – Ten Iaszczurczy Narod Trzy części Oyczyzny naszey mieczem y ogniem z plądrował. PasPam 118.
2. »majątek przypadający komuś w spadku lub po podziale«
  • – W Rączkach w tym Roku przypadła Sukcesyia na Domy Panow Łąckich gdzie ia odebrałęm per ex divisionem [przez podział] część dzięcinną. PasPam 235v.
  • – Rączki odebrałęm. [na marginesie] Drugą Część kupiłęm u Panow konsukcessorow y pusciłęm te obiedwie częsci Corce zony moiey Iadwidze. PasPam 235v.
CZĘŚĆ II p. CZEŚĆ I