Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BREW

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. brew  
D. brwi  
B. brew  
lm M. brwi  
D. brwi  
C. brwiom  
B. brwi  
N. brwiami  
Ms. brwiach  
Znaczenia
»łukowate pasmo włosów porastających wypukłość nad oczodołem u człowieka i zwierzęcia; czasem także powieka, rzęsa«
  • – Łysina szeroka oczu i brwi zajmująca, znak lenistwa i gnuśności. DorHipTur 26.
  • – Ięczmyk ná powiece/ tákże ine krosty ze brwi spądza/ plastruiąc ten Sok z octem rostárty. SyrZiel 203.
  • Brwiom opárszywiáłym iest lekárstwem: wziąwszy máści Cytrynowey łot á dwie kropce teg[o] oleyku/ y tym ie námázuiąc. SyrZiel 223.
  • – Skrzywi brwi Sultan/ y námarszczy czołá/ Y wozowi się pilnie przypátruie. TasKochGoff 256.
  • Brwi spuszczam [...] supercilia contraho. Kn 48.
  • Brwi podnoszę [...] supercilia attollo. Kn 48.
  • – Wilczaty podłasy brwi białe [pies]. ArchRadziw 1638 343, 2.
  • – Oko (w ktorym Bielmo y Zrzęnica) przykrywa się Bowiekami [!] y Brwiami. KomDobrOrb 93.
  • – Prędko się rozsmiał [Hirpin] prędko smiech usmierzeł, Ustawnie brwiami, albo gębą migał. PotSyl 12.
  • – Wargi cynobrem zarumienisz. Oczy, brwi pomaluy. SekrWyj 85.
  • – Wenus iest gwiazdá łáskáwa, y czyni urodzonego pięknego, á nabárziey w oczách y w brwiách, cielistego, miernego wzrostu. AlbSekr 106.
  • – Wykrzywienie Twarzy, Warg, Brwi, Oczu, ábo Nosa, gdy się tráfi w gorączce, częstokroć znáczy śmierć. CompMed 127.
  • – Brzeg powiekow okrągło iest chrzęstkowáty y obrastáiący włosami, ále to co iest nad brzegiem, zowią się brwi. KirchFac 81.
  • – Wzrostu są [Hiszpanie] miernego, brwi wyniosłey, chodu męskiego, mowy Oratorskiey. ChmielAteny II 699.
  • Brew, f. g.. brwi. Augen-Braune. sourcil. § brwi podnoszę, spuszczam [...]. T III 76.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • – Powiedziałem o Dziadach o Babach co powiem Dwa razy wtym są gorsze o iak owo Smieszna Gdy sie babus wymuscze gdy brwi Vfarbuie. OpalKSat 12.
  • Práwá brew przyiaciela, lewa opak znaczy, Ieźli go oko swierzbi; mowi, że zápłáczy. DuńKal Qv.
Podhasła

WBREW


w funkcji przysłówka

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1669
Znaczenia
1. »naprzeciwko, oko w oko«
  • – My w Naywyzszym kładąc ostatnie ufanie Zaydziem wbrew Osmanowi. DrobOpow 35.
  • – Kiedy nacierał [Newszler] Az na same obozy, kędy się zawierał Wezyr z Emiry swemi, dwa tysiąca koni w brew mu stanie. DrobOpow 48.
  • – Brew [...] w brew, adv. 1) in die Augen, ins Gesicht [...] 1) à la barbe, en visiere, en face, au nez de qu. [...] § 1) w brew mu to powiedział; w brew mu to biie [...]. T III 76.
2. »wprost, otwarcie, bez ogródek«
  • – Boć mi to Brát/ ktory mi w brew powie me wády Nie ten co mię po stronie szczypie przed sąsiády. DobrGram 4 nlb..
  • – Niźli go [Józefa] iednak do studni wrzucili [bracia] Co kto miał w sercu w brew mu wymowili. ChrośJóz1698 I, 50.
3. »niezgodnie z czym, przeciwnie w stosunku do czego«
  • – Brew [...] w brew, adv [...] 2) gerade wieder [...] 2) contre; malgrè. [...] § [...] 2) w brew tym ustawom to uczynił; w brew prawu się to czyni. T III 76.