Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BANDO

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI


Najwcześniejsze poświadczenie: 1625
Formy gramatyczne
lp M. bando  
B. bando  
lm M. banda  
B. banda  
N. bandy  
Etymologia
wł. bando
Znaczenia
»obwieszczenie, ogłoszenie, zawiadomienie; dekret, wyrok«
  • – Miechowickiego degradowali. Bando nan y na niektorich inszych aby w Woisku nie byli uczynili. MarchŚcibHist 5v.
  • Bándo/ vide Obwołánie. Kn 13.
  • – Znowu Dniestr/ znowu y Prut krwią się nászą grzeie/ [...] W czym ieśliżby z Kozakow miała być przyczyná/ Natych bando surowe/ y na gardle winá. TwarSLeg 31.
  • – [Osman] Razem bando na Dwor swoy wyda w onem czesie Kto pierwszey, Viktoriey nowine przyniesie Sto Tysięcy we złocie: da y konia z rzędem Y znacznem go obieca opatrzyc Vrzędem. PotWoj 76.
  • – Sam krol przybył, a widząc ze blisko Nieprzyiacielskie było Polakom Siedlisko Dał banda aby zaden iechac się niewazył. DrobOpow 91.
  • – Takie był wydał [Mariusz] Zołnierzom swoim bando: iz na ktoregokolwiek by tez senatora, by tez naypowaznieyszego Obywatela Rzymskiego markotną twarzą swoią weyrzał, y do pocałowania mu ręki swoiey nie dał, aby zaraz takiego bez respektu zadnego okrutnie zabiiali. SzołHist 2.
Przenośnie
  • Bog rozgniewány Złorzeczne wydał Bando, áby wymázány Był Potopem Swiát wszytek. DamKuligKról 43
  • Ochotnik stoi w ognistej czerstwości, Których południe gdy dobrze rozgrzało, Do szturmu bando gorące wydało. BoczPióroBar II 155
  • Nie ujźrzysz tam [w ogrodzie] kuniczu, jaskru ani kminu; Co rodzą, pisorymów ogłoszone bandy, Hesperyjskie ogrody: cyprysy, lewandy. PotSielKuk I 110