Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PACJENT

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII, XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. pacjent  
D. pacjenta  
C. pacjentowi  
B. pacjenta  
lm M. pacjenci   || pacjentowie  
D. pacjentów  
C. pacjentom  
B. pacjentów   || pacjenty  
N. pacjentami  
Etymologia
łac. patiens, -ntis
Znaczenia
1. »chory znajdujący się w trakcie leczenia, pod opieką lekarza«
  • – Niechay onego pácyentá kto potrąca áby nie spał. SykstCiepl 186-187.
  • – Nie czytał znáć P. Pleban casus conscientiae de causis belli iusti; nie z Pany/ co te węzły sumnienia mieć mogą/ ále z prostaki parafiány swoiemi; y z choremi pacientami się báwiąc; przetosz znieumieiętności swey ták niebácznie o tych rzeczách mowi/ iáko począł zpoczątku. SzemGrat 49.
  • – Postánowił przysięgę ná uczniow swoich [...] áby tego nikomu nie powiádáli/ co zá defekty máią pácyentowie ktorych leczą. StarKaz 267.
  • – W desperackich terminach już zostając chory, Kazał wszytkie zgromadzić z Krakowa doktory [...] Kiedy się z Padwie dowie o starym przychodniu Co rychlej poń posyła, a tu Włoch nadęty: Nie takiem ja kurował, rzecze, patienty. Niech mu zaraz krew puszczą. PotFraszBrück II 302.
  • – Uwáżny patient/ iáką chorobą złożony/ aby do niedłu[go] trwałego zdrowia przyszedł/ odstąpiwszy appetitu y rozumieniá swego [...] cale się ná ręce lekarskie zdaie. BujnDroga 23-24.
  • – Assyriyczykowie chorych kładli przy drogach, aby Podrożni dáwali y rádzili remedia Pacyentom. ChmielAteny II 683.
  • – Gdy zaś z Kaszlem czysta krew wyrzuca się, Krwawey pracy Pacyentowi do pozyskania zdrowia przyłożyć trzeba. BeimJelMed 528.
  • – Ledwie odetchnąć mogą Pacienci. BeimJelMed 543.
  • – Mdłości nieposkromione morzą, a potym Paraliż Pacyentow porywa. BeimJelMed 586.
  • – ZOŁTACZEK po łácinie Charadrius, z tey rácyi dziwny, że gdy wesołym ná chorego Człeká patrzy okiem, zdrowia melioracyą y życie obiecuie; lecz wyciągnionemi w siebie z pacyenta humorámi, znáczną przynosi w zdrowiu sobie szkodę. ChmielAteny I 519.
2. »człowiek zwracający się o poradę, klient, petent«
  • – Poenam na to założyć, jako i na to, aby potencią niektórzy możniejsi sędziów i pacientów nie zatrudniali, zbytniemi winami nie angariowali. AktaKrak I 358.
  • – A iesliby mu kto nie ziścił obietnice wráca się y trapi onegoż patientá ták długo áż się mu viści. BotŁęczRel IV 140.
  • – Trybunał [... agituie się, ktory tak liczną frekwencyą Pacyentow zagęszczony, że o stancye bardzo trudno GazPol 1736/ 82, 6.
  • – Oni cierpliwości niemaią. Ztym wszystkim czy chcą być Pacyentami? Czy wolą być impacyentami BeimJelMed 628.
  • – Referendarzów obligacya donosić wszelkie sprawy Królowi, Suppliki i Responsa od Króla Pacyentom. ŁubHist 214.