Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BRZEZINA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. brzezina  
D. brzeziny  
B. brzezinę  
N. brzeziną  
lm D. Brzezin  
N. brzezinami  
Znaczenia
1. »las brzozowy«
  • – Nigdzie lasu ani boru godziłego nie masz i drzewa, prócz olszynki, osiny, brzeziny, łozy. NiemPam 182.
  • – Roście [pępawa] pospolicié/ y nawięcey Brzozowych lesiéch/ Stąd też y od Lácinnikow Betularia nazwána: że się w cieniu y w chłodzie/ miedzy Brzeziną bárzo kocha. SyrZiel 308.
  • Brzeziná. Sylua betullae. Berzinas. SzyrDict 23.
  • – Leśni powinni podstrzegać, aby dębiny, grabiny i pięknej brzeziny na potoczne rzeczy nie wycinali i nie palili. DziałTWilkKutrz 193.
  • – Nay bardziey zaliła się o Brzezynę [...] a wycięto ią do Obozu na Szałasy. PasPam 199-199v.
  • – Poszli tedy do bliskiey brzeziny y zasiecz uczynili. Otoczono ich tedy do koła Armatą y piechotą bo obrzednia była owa brzezina. PasPam 97v.
  • – [...] a do tego owa brzezina na Pagorku była to tak krew lała się z tamtąd Strumieniami [...]. PasPam 97v.
  • – Ogrodne sczepieniá wszelákie w tym Miesiącu szczepić, okrzesywáć może, tákże Brzezinę, y insze drzewá leśne. HaurEk 114.
  • Brzezina, co najrozkoszniejsza była, precz wycięta, tylko pieńki stoją. InwKal I 407.
  • – Insze zaś role wszystkie zaotłożone i pozarastałe drzewem różnym, jako to rokiciną, brzeziną, leszczyną, olszyną, chojną, osiczyną. InwKal I 659.
  • Brzezina we Włoszech tante raritatis, że in Fasces ob raritatem sui poszłá Rzymianom. ChmielAteny I 640.
  • Brzezina. 1) Bircken-Wald. [...] lieu rempli de bouleaux. T III 84.
2. »brzoza«
  • – Idąc ku Kowalewku od Śliwnik na lewej stronie po polu śliwnickim jest stawek pod brzezinami niewielki, łabęciną zarosły; upustu nie masz i tylko znak, że była grobla koło niego. InwKal I 735.
3. zbior.  »drewno brzozowe; ścięte gałęzie brzozowe«
  • – Owoć iuż Zbáwiciel nász pod chłostę skazány/ Nie miłosiernym kátom w srogie ręce dány. Obrácáią się wártko: ci świeżą brzezinę/ Záparzáją w ukropie: twárdą żyłowinę/ Ná smágłe bicze wiążą: cierzniem przeplatáią: Z drotow łáńcuchy kręcą/ końce záostrzáią. RożAPam 52.
  • – Kazał tedy babie dac 2000 Tysiące Złotych, a ona by była nie wzięła zatę brzezinę choc by ią w Rawie na Targu przedawała ledwie 50. Złotych bo to tam niewielki tego był wicherek. PasPam 199v.
  • – Poszycie na tejże stodółce nowe, partim słomiane z snopków kręconych, partim z łączu, partim też osobliwie od dołu z brzeziny. InwKal I 743.
  • – Także kąpiąc w wannie vczarowánego, smagać go rozmarynową ábo máioranową rozłozką wszędzie po ciele, twierdząc że to flagesatio daemonum, á czemu nie pokrzywą abo nie brzeziną? WisCzar 111.
  • – Częstował nas król eadem die w szopie, która z brzeziny wiązane ściany pokojów miała dobrze akkomodowane. ZawiszaPam 52.
  • Brzezina. [...] 2) Bircken-Holtz. [...] bouleau; bois de bouleau. T III 84.
Znaczenia niepewne
1 i 3:
  • Brzeziná/ lás ábo dréwno brozowe/ Silua aut lignum betullae. Kn 49.
Podhasła

*BRZEZINY ndm.


Najwcześniejsze poświadczenie:
1656-1688
Znaczenia
nazwa geograficzna »nazwa miejscowości«
  • – Czeladnik iednak moy wolski nieiaki Szlachcic zpod Brzezin został się tam [w Dani] y ozęnił się z poddanką tego Szlachcica Czorką iednego Gbura ktory postępek czynił im lepszą nadzieię że y ia zapewne do nich powrocę. PasPam 70v.