Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BOLĄCZKA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. bolączka  
B. bolączkę  
lm M. bolączki  
D. bolączek  
C. bolączkom  
B. bolączki  
Ms. bolączkach  
Znaczenia
1. »wrzód«
  • – [...] od ślinogorzu/ y od bolączek w gárle/ od zápuchnienia gárłá/ od omienienia i ochrapienia czini wolne [kłącze lubszczy]. SyrZiel 105.
  • Bolączki [...] z niebespiecznego mieyscá/ ná bespiecznieysze przeciąga [sok loczydła]/ iáko z twarzy ná plecá/ albo na barki. SyrZiel 186.
  • Apostema. Ein Geschwer. Dimienicá albo Bolączká. GuldOn 54.
  • – I był jeden człowiek w Anglijej, który suche żaby na bolączki podczas powietrza przykładał i w nie jad, który by do serca iść miał, wyciągał i od śmierci uwalniał. LubSArtPol 373-374.
  • – [...] inne w ktorych się wydáią po ciele mákuły czerwone, sine, czarne, bolączki, Dymienice etc. PromMed 9.
  • Bolączka. Geschwür. un ulcère. bolączka w gardle przypada z głownego spadku. T III 69.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bolączka ognista:
    • Bolączkom ognistym/ ktore Cárbunculámi zowią/ iest osobliwym rátunkiem [Sok Cyrenajski]. SyrZiel 190.
    • – Puchliny ktore po bolączkách ognistych rády pozostáwáią rozgánia [boże drzewko]. SyrZiel 370.
  • bolączka morowa:
    • – Kto ma bolączki Morowe niech przykłada na nie baniowe liscia co na wodzie roscie [...]. GrodzMisc 103.
    • bolączka morowa. Best-Beule. bubon pestilentiel. T III 69.
Przenośnie
  • Więc y ia z tegoż nápiłám się stoku, Co záśmierdziáłe obmywa bolączki, Krew IEZUSOWA z wodą płynie z boku, Na uśmierzenie piekielney gorączki [...].DrużZbiór 170
2. »choroba«
  • – [Orygilla] W Constantynopolu mu [Gryfonowi] była zachorzała Na bolączkę okrutną i tam ze została [...]. ArKochOrl 177v.
  • – Dziękujęż wam za ślicznej Kasie zdrowie, Wielcy bogowie! [...] Ale choć zleczycie puls i rączkę, Przecie tę bolączkę Żeby trochę pomniała, Przenieście jej z ciała W serce gorączkę. MorszAUtwKuk 294.