Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CENIĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?)

Formy gramatyczne
cenić  
lp 1. os. cenię  
3. os. ceni  
lm 1. os. ceniemy  
2. os. cenicie  
3. os. cenią  
lp m 3. os. cenił  
lp 2. os. ceń  
lm 2. os. ceńcie  
Znaczenia
1. »nadawać czemuś lub komuś wartość społeczną lub moralną, szanować, poważać«
  • Cenią mię ábo co/ Liceo, licitus sum. Neutropassium. licitationi et auctioni subijcior [...] De Drusi hortis quanti licuisse scribis, id ego quoque audieram [...] Contra, Laeuinum vnius assis non vnquam pretio pluris licuisse, etc. subaudi, constat, vel scimus. że go podło ceniono/ szácowano/ ważono [...]. Kn 61.
  • – Tusmy stanęli, twoiem upewnieni listem. Ze nam, iako wyznawca Chrystusowey wiary Z kazdey raczysz dopomodz; w tym terminie miary, Aby wprzod Boza, chwała, y iego Koscioły Ktore, nad zdrowie; szczęscie, y wszytkie zywioły Więcey sobie ceniemy, zostawały cało. PotWoj 169.
  • – Ináczey lubo by cię świát niewiem iák cenił/ gdy by tobą Bog wzgárdził/ wszytká by tá cená zginęłá. BujnDroga 294.
  • – Honor Szláchecki z dobrem pospolitem ceni, Kto się w szturmie opáli, kto krwią zárumieni. PotPocz 15.
  • Cenię. [...] 3) werth halten. [...] 3) priser; faire estime; faire cas de qu. estimer qu. avoir de l'estime pour qu. [...] 3) cenią go ludzie wysoko. [...]. T III 103.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • lekko cenić:
    • – Mylą się, co tak lekko miejską przyjaźń cenią, Że więcej w niej krom rożna nie masz nad pieczenią Bo moja gospodyni kształtem żyje rożnem: Gotowa dać pieczeni, kto przyjedzie z rożnem. PotFraszBrück II 206.
    • – Uważnie ślubuj, szkoda ślubu lekko cenić; w twojej mocy ślub czynić, nie w twojej odmienić. PotFraszBrück II 209.
2. »wyznaczać cenę w pieniądzach«
  • – Drogo co szácuię/ cenię/ drożę się z czém/ Auarè statuo pretium merci meae [...] Vnu[m] quodq[e] istorum verbu[m], nummis Philippeis aureis non potest auferre hinc à me, si quis emptor venerit [...] Magno et magni aliquid aestimo: valdè carè aestimo [...]. Kn 149.
  • – Po groszu cenię/ przédáię/ kupuię co/ po złotemu / po táláru/ etc. [...] Emo aliquid talento, decem denarijs, omnibus nummis vel pecunijs [...] Emo denis minutis singulis vel singula. Kn 718.
  • Que faites vous l'aune de ce noir? je vous prie, ne le me surfaites pas. A záco cenicie ieden łokieć tey czarney ? proszę/ nie zádrogo mi ie ceńcie. PolPar 108-109.
  • – Zá co tego Wołu ceni? zá złotych sześćdziesiąt/ Wie tewer beut er den Ochsen? vor 60. fl. DobrGram 501.
  • – Kazda tedy zato wezmie cosię iey upodoba, wstęgi bawełnice rękawiczki wachlarzyki, a Ulisses tesz umyslnie nie wysoko cenił zeby ich nie odrazał. PotPrzyp 6v.
  • Cenię. 1) halten, bieten eine Waare. 2) taxiren, den Preis setzen. [...] 1) priser, faire tant sa marchandise. 2) taxer, aprécier, mettre à prix. [...] §1) ceń słusznie a w miaręć zapłacą; zacenił ten towar talar. *2) cenić (szacować) dom. [...] drogo cenić. zu hoch halten. surfaire; demander trop de sa marchandise. T III 103.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Drogo ceń ná początku. KnAd 839.
  • Ceń słusznie a w miaręć zapłacą. T III 103.
  • Drożey cęń/ á w miáręć zápłácą. KnAd 211.