Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CELNIK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CELNIK, CZELNIK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?)

Formy gramatyczne
lp M. czelnik   || celnik  
D. celnika  
C. celnikowi  
B. celnika  
N. celnikiem  
lm M. celnicy  
D. celników  
C. celnikom  
N. celnikami  
Ms. celnikach  
Znaczenia
1. »dzierżawca albo poborca ceł, podatków; urzędnik celny«
  • Célnicze miéysce/ gdzié célnik cło wybiera/ [...] mensa publicani, aut domus [...]. Kn 60.
  • – Ten sta zona po tym w Sukiennicach Crac. naymował sklep y sukna na na łokiec przedawał sąm y sama y A. 1638. Sąm czasem pzzy Celnikach koło Krakowa bauiel sie. TrepNekLib 100v.
  • – Ten Mierzewski beł celnikiem w Będziniu, a nie umiał czytac. TrepNekLib 112.
  • – Mostowy/ celnik ná moście. Qui vectigal accipit, et pontis curam habet. Muytinikas vnt tylto essus. SzyrDict 180.
  • Zölner celnik Telonarius. KusWeg O1.
  • Publicanus Czelnik, Poborcza. SłowPolŁac 112.
  • Czelnik Publicanus. SłowPolŁac 7.
  • Gabellieur, Celnik/. PolPar 149.
  • – Na popas iachalismy godzin cztyry do Miasta Peron gdzie nas chcieli celnicy rewidowac. SobTDzien 39.
  • – Prosi opozwolenie aby przykomorek wewsi Szklarzach mogł ufundowac y swoich Celnikow oSadzic. SapADiar 21.
  • – Do tey Kwarty należą Celnicy, Mytnicy, Zupnicy, którą z zasług płacić powinni. ŁubHist 146.
  • Celnik. Zöllner, Zoll-Einnehmer. doüanier, péager; commis de la doüane, receveur du péage. T III 102.
2. bibl.  »nieuczciwy poborca podatków, zdzierca; grzesznik«
  • – Ieden z nich był celnikiem/ drugi prześladownikiem; był ieden krzywoprzysiężcą/ wszyscy Páná odbiegli. BirkNiedz 20.
  • – Ktore cudá? One wielkie/ gdy w iednym okiem mgnieniu/ z Celnikow drapieżnych/ (iáki był Mattheus) Apostołowie stánęli. BirkOboz 58.
  • Célnicze miéysce/ gdzié célnik cło wybiera/ [...] Telonium apud Matthaeum. Kn 60.
  • – A że ták iest Pan łáskáwy y dobrotliwy/ że wszytkich do siebie przyimuie/ á nikogo nieodrzuca/ podźmy też y my Kátholicy nabożni do niego/ ábyśmy ziáwnogrzesznikámi y celnikámi wespoł vsprawiedliwienie od niego odnieśli. StarKaz II, 102.
  • – Siedziáło tám v stołu niemáło iáwnogrzesznikow/ lichwiarzow/ y celnikow z Pánem Iezusem. StarKaz II, 186.
  • – Tyś celnikowi, który grzeszył jawnie I odprawował urząd swój nieprawnie, Tyś i uczniowi, co z poprzysiężeniem Zaprzał się Ciebie przed wtórym zapieniem, I tym, którzy Cię na krzyżu rozbili, Wszystko odpuścił. MorszAUtwKuk 226.
  • – On Celnik nie wiele słow używał w modlitwie, á przecie więcey spráwił u Bogá modlitwą swą krotką, niż Fárizeusz długą. GdacPan 41.
  • – Máteusz Celnik, ten się uczył rożnych sposobow, má też swoie záchowánie między swoią Celnicką drużyną. MłodzKaz III, 288.
  • – Przyiście Chrystusa, z skąpego Celnika Hoynym zrobiło, w datku Iałmużnika. DrużZbiór 189.
3. »kupiec, przekupień«
  • – Rozsądek o Soku/ y Zielu Cyrenayskim [...] Plinius w księgách dziewiętnastych w trzecim Rozdziale nie Nomádom to przypisuie/ ále Celnikom/ ktorzy skupuiąc bydłá/ zákupowáli y te pásze/ gdzie się to ziele ná więtszey obfitości rozmnażáło. SyrZiel 191.