Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PAJĘCZYNA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. pajęczyna  
D. pajęczyny  
B. pajęczynę  
N. pajęczyną  
Ms. pajęczynie  
lm M. pajęczyny  
B. pajęczyny  
Znaczenia
1. »siatka wytwarzana przez pająki«
  • – Niech będzie ochędostwo w mieszkániu: śmieci, páięczyny niech nie ma, y żadnego plugastwa. PetrSInst B1.
  • – Bezecny dwór, bodaj się o nim ani śniło; Niechaj się nim zabawia, komu zginąć miło. Jam raz zginął: tak mucha więźnie w pajęczynie, Tak sikora na lepie, tak mysz w łapce ginie. SzymSiel 121.
  • Páięczyná/ Aranea [...] vide Siatká páięcza. Páięczyná ná drzéwiánych rózgách záwikłána/ z-ktorey mszycé/ wasienicé się rodzą. Kn 660.
  • – Koronę, y purpurę, y wszytek sprzęt drogi, Zá páięczynę ważąc, podrzuca pod nogi. DamKuligKról 276.
  • – Niech się nie szyną, odzieie człek sztabą? Wszytko, bez ciębie Panie, páięczyną słábą. PotPocz 48.
  • – Weźmi Dryakwi, przyday solii, páięczyny, octu trochę, smáruy chustki y okłáday pulsy. PromMed 15.
  • – Ná Kumánie Nowego Swiatá Insule, ták są mocne Páięczyny, że ledwie Człek mocny ie rozerwać może. ChmielAteny I 639.
2. przen.  »coś delikatnego, subtelnego a. dziurawego, nie stanowiącego żadnej przeszkody«
  • – Legácya do Turek Tákli z wiátru lekkiego buduiesz przyczyny/ Y tę z wiotchey machinę przedziesz páięczyny/ Ktorey potym rozsnowáć nie będziesz miał siły. TwarSLeg 98.
  • – Kantymier ktory z paięczyny wiotchey ansę uprządł był bez dania przyczyny slepym kadukiem rzucon ku Dobruczu przydaie. DrobOpow 167.
  • – Prawa szlacheckie jako pajęczyna [tytuł]. Po coż na sejmik, po co do Proszowskiej swarnie? Prawa pisać? [...] wszędzie przeciw prawu bredzą. PotFraszBrück I 509.
  • – Niech się nie szyną, odzieie człek sztabą? Wszytko, bez ciębie Pánie, páięczyną słábą. PotPocz 48.
  • – Filamenta to iest pokazuiące się w urynie iáko subtelne niteczki, álbo iáko páięczyna, znáczą humor gruby. VadeMed 16.
  • – Bez praw y zgody chociaz mury chiny, Nic są innego tylko pajęczyny. MikSil 265.
  • – Woysk niezliczonych przyidą Regimenty, W dym was rozwloką, w lekkie paięczyny [mowa o grzesznikach]. DrużZbiór 402.
  • – Jam paięczyny wił w pozorną kratkę, Szczegulne muchy z pracą łowiąc w siatkę, Wstyd mnie, żem błądził [mówi Rozum]. DrużZbiór 418.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    – Vstáwy własna iést páięczyná: przerwie zuchwáléc/ vwięznié chudziná. KnAd 1218.
  • (wariant II):
    – Práwo iáko páięczyna, bąk się przebije, muchá vwiąznie, tylko vbogiemu piskorz. FredPrzysł D2.