Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*SZKARŁAT

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Warianty fonetyczne: SZARŁAT, SZKARŁAT
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (szarłat), T, L, SWil, SW, SJP (szarłat, szkarłat)

Nienotowany w słownikach:
SXVI (? ), Kn (szarłat )

Formy gramatyczne
lp M. szarłat  
D. szkarłatu   || szarłatu  
B. szarłat  
N. szkarłatem  
Ms. szkarłacie  
lm M. szarłaty  
B. szkarłaty  
Znaczenia
1. »tkanina o intensywnym czerwonym kolorze; ubranie z takiej tkaniny«
  • – Srebra, złota i pereł, i kamieni drogich, jedwabiu rozlicznego, klejnotów chędogich pełno wszędy, orszak sług, pieszczone bławaty, drogotkane szpalery, rumiane szarłaty, wezgłowia teletowe, kołdry haftowane, materac z altembasu, złotem opisane łoże, pokój obity, w nim z srebra litego wszystko, czego się jedno tkniesz, gwałt dobra wszego. MorszHRoz A2v.
  • – Zasłona kościelna ktora wisiáłá przed Arką testámentu z purpury y szkárłatu dwá rázy moczonego/ z bisioru kręconego/ y hiácinthu byłá robiona. BirkNiedz 450-451.
  • – Przed Arką oną złotą zasłona była z szkarłatu [...]: przed Arką Bożą Panną naświętszą/ szczyro złota zasłona ta wisiała poślubienia/ y małżeństwa. BirkNiedz 61.
  • – Apostołowie z ewanjelistami, Augustyn święty między doktorami, wyznawcy Boży wespół i z dworzany, co dla Chrystusa wycierpieli rany, idą porządkiem długą procesyją i wychwalają z Jezusem Maryją. Wyznawcom świętym białe szaty dano, a męczenników w szkarłaty ubrano. TwarKPoch D4v.
  • – A oná niewiástá przyoblecżona byłá w purpurę y w szárłat […]. A ná cżele jey było imię nápisáne; Tájemnicá/ Bábilon wielki/ mátká wszetecżeństw i obrzydliwośći Źiemie. BG Ap 17, 5.
  • Szárłat mátéryia/ iédwab/ sukno. Purpura [...]. Inter coccum et muricem medius est color ampelinus, seu xerampelinus, Brunatnoczerwony. Kn 1100.
  • – Widziałam, jako Dżwina na swym odzieniu modrym niosła z krwie Moskwicina szatę szkarłatem napojoną szczodrym. CorMorszACyd 3.
  • – Wnidziesz w ogrod, aż stu farb w oczach staną kwiaty; To szarłat, to purpurę, te żywe granaty, Te wyrażają koral, te barwę perłową. PotFraszBrück II 374.
  • – Stroy się iako chcesz w Tyryskie bławaty, Iednak bez cnoty wstydzą się szarłaty. MikSil 305v.
  • – Ná rámionách sukienka [...] ze złotá, hyacyntu, purpury, szárłatu, bisioru wzorzystą tkána robotą [strój arcykapłana żydowskiego]. ChmielAteny II 551.
  • – Ná Assyryiskich biesiadach w szkarłacie, Pełen iasności blaskiem ćmisz brylanty, Krzyż w tym bankiecie pewnie przywita cię, Pij: nie odżeną słodkie Alákanty. DrużZbiór 380.
2. »czerwień«
  • Szarłat/ purpura. Kn 1100.
  • – Brunat ziele/ brunatek/ v. Szarłat ziele. Kn 47.
  • – Widziałam, jako Dżwina na swym odzieniu modrym niosła z krwie Moskwicina szatę szkarłatem napojoną szczodrym. CorMorszACyd 3.
3. bot.  »roślina«
  • – Brunat/ źiele/ brunatek/ v. Szarłat ziele. Kn 47.
  • – Brunat, Brunatek. vid. Szarlat ziele. T III 80.