Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*AFEKTOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp 1. os. afektuję  
2. os. afektujesz  
3. os. afektuje  
lm 3. os. afektują  
lp m 1. os. -m afektował  
2. os. -ś afektował  
3. os. afektował  
lm mos 3. os. afektowali  
lp zneut 3. os. afektować będzie  
lm zneut 3. os. afektować będą  
afektując  
Etymologia
łac. affectare
Znaczenia
1. »zabiegać o co, sprzyjać czemu, pragnąć, życzyć sobie czego«
Rekcja: czego || czemu

  • – Inducye ze Szwedami, nie widzę aby dojść miały, i baczę że Gustaw ich nie szczerze afektuje. RadziwKSprawy 198.
  • – Alexander Wielki Kallistenesa pomowiwszy o zdradę/ bądź dla tego że mowił Krolowi/ aby nie affektował tytułow Pańskich od Ateńczykow/ zamknął go ze psem w żelazney klatce. BirkNagr 54.
  • – Wiedział dobrze Książę, że go [wezyra] nie mogł czym barziey ustraszyć: bo gmin żadną miarą niechciał woyny, ktorey on chytrze affektował. TwarSLeg 62.
  • – Senes radzi odmieniają obyczaie y morosi bywaią, gwoli czemu y iam affectował tego Woiewodztwa Poznanskiego abym zadney wobyczaiach odmianie nie podlegał. OpalKListy 453.
  • – Starali się [ojcowie reformaci] o Consens Sejmowy na kupienie placu, interim Revisia naznaczone tego placu, którego affektują. MarkZap 74.
  • – Gdyby naszey affektowali przyiazni [Moskale] przynaymni pari humanitate nas by przymowali. CzartListy 17.
  • Qualitates zasię samym zdaniem taki/ jakie ma mieć zacny człowiek/ ktory tak wysokiego affektuje zpowinowacęnia. DobrPol II, 79.
  • – Deklarowałem dać wiedziec jak pora będzie gdy wszyscy ku wczasowi puydo poniewaz tego Affektowali. SapADiar 3-4.
  • Afektuię. affectiren. afecter. T III 3.
2. »starać się o co, pożądać czego«
Rekcja: co || bezok. || zd.

  • – Szedłem do Martiana [...] affektuiąc aby wygodził okrętom słonecznym, ktore sąm zbudował ręką własną. AndPiekBoh 109.
  • – Iesli iest suspicya, żebym affektował bydź Piastem, proszę aby Prawo staneło przeciw temu, a żeby się suspicie vspokoiły. LubJMan 115 marg.
  • – Wszyscy/ ktorzy umyślnie cię affektowali Wziąć w Małżeństwo/ sami się z sobą zabiiali. TwarSPas 20.
  • – W suspicyą od zawisnych Krystynowi przed Konradem udany, iakby iego Państwo affektował, [Krystyn] do więzienia wtrącony. NiesKor II 293.
3. »przedstawiać, twierdzić«
Rekcja: zd

  • – ImPan Kasztelan zaś Trocki exponit Zycząc per Omnia uspokoić Interess Neyburski affectuiąc iz Krol ImC zapewnie chce przyiąć Summę odnas podług konwencyi uczynioney podczas Seymu wGrodnie. SapADiar 35.
4. »mieć upodobanie, lubić co«
Rekcja: w czym

  • – Cięszkości swoiey Serce niezatai Lubo do czasu obwinie milczeniem W tym affektuie, w czym się przyzwyczai Niechay to będzie z biedą z utrapieniem. ChrośJóz1745 M3.
Użycia metajęzykowe
  • - Verba. [...] Affektuię Alleguię. WojnaInst 163
Podhasła

*AFEKTUJĄCY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m afektowany  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1633
Znaczenia
»wymagający czego«
  • – Rzecz nie affektuiąca słow y Sztylu/ y zwyczayne Oyczyste Heroicum, bez farb y licenciy Poetyckich. TwarSLeg 2v.

AFEKTOWANY


im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. ż afektująca  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1764
Znaczenia
»przesadny, pretensjonalny, egzaltowany«
  • Afektowany. affectirt. afecté, trop recherché. T III 3.