Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BER

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. ber  
D. bru  
B. ber  
N. brem  
Ms. bru  
lm Ms. bry  
Znaczenia
bot. »gorszy gatunek prosa; Panicum italicum«
  • – Pokarm názbyt wilgotny y zimny zły: gruby do skazenia, do zátkánia zył skłonny, do strawienia trudny. Iáko bywa chleb gruby z ościámi nápoły ieczmienny, ábo ze bru. PetrSInst B3.
  • BER/ tákże iáko y Proso/ od Theofrástá iest miedzy zbożá poczytány/ w trzecim mieyscu. SyrZiel 1009.
  • – O Bru y kászywie iego Roździał 33. Panicum, Panica, Elymus Helymus, Melyne, [et] Melinu Mel Frugum. SyrZiel 1009.
  • – Y zwierzchu do zágrzewánia części oziębionych/ przystoynieysze Proso/ y lepsze niżli Ber. SyrZiel 1009.
  • – Druga [kostrzewa] ktorą dzikim Brem názywamy/ źdźbłá ciénszego. SyrZiel 1013.
  • Bér/ Panicum. Kn 20.
  • – Prętko iako bru namnozełosię. TrepNekLib 166.
  • – Toż rozumiemy o Jágłách z Prosa y Bru zrobionych y iedzonych. HercBan 9.
  • – Dobra ze bru, dobra jest i jęczmienna kasza, Tamta do kosy, a ta gorączkę przygasza. PotFrasz4Kuk I 385.
  • – Ogród wielki, w ktorym nie masz pożytków, tylko kapusta, ostatek jęczmieniem, prosem, konopiami, brem zasiany. InwKal I 127.
  • Ber die Welsche Hirse. WojnaLust 97.
  • – Żyto co rok stokłosi, pszenica się śmieci, Groch, choćby najpiękniejszy, wyczy, jęczmień owsi, Czyste bry wyłubieją, że zgoła nic po wsi. PotPoczKuk III 477.
  • Ber, (Panicum) Fench, Fuchs-Schwantz; Aehren-Hirse. panis, sorte de blé [...]. T III 33.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • ber myszy (sz. zm.):
    • – Niektorzy Myszy Ber chcą mieć/ Manną ábo trawą Mánny/ Ale omylnie. SyrZiel 814.
    • Bér myszy/ phalaris. Kn 20.
    • – Ber [...] ber myszy ziele, (Phalaris) Canarien-Kraut. A'piste. T III 33.
  • ber indyjski || ber modry indyjski:
    • – PRoso álbo Ber Indiyski/ niedawnemi czásy z Hiszpániey w te strony iest przyniesione. SyrZiel 1011.
    • BER Indiyski błękitney álbo modrey bárwy/ korzonki puscza według wzrostu swego nie wielkie. SyrZiel 1014.
    • Ber modry Indiyski/ Rozdziáł 35. Panicum caerulum Indicum. SyrZiel 1014.