Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CHAMELEON

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CHAMELEON, *CHAMELEONT, *CHAMALEONT, *HAMELEON, KAMELEON
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1633
Formy gramatyczne
lp M. chameleon   || kameleon  
C. chameleontowi   || hameleonowi  
B. uż. żyw. chameleona  
N. chameleontem  
Ms. chameleoncie  
lm M. chamaleonci  
N. chamaleontami  
Etymologia
łac. chamaeleon, z gr.
Znaczenia
1. zool. »egzotyczny gad nadrzewny z rodziny o tej samej nazwie (Chamaeleontidae), o chwytnym ogonie i kończynach, mogący szybko zmieniać barwę ciała pod wpływem warunków zewnętrznych i stanu fizjologicznego, występujący w południowej Europie, Afryce i tropikalnej Azji«
  • Chámeleon bliskie fárby ná się bierze nátych miast. OvOtwWPrzem 625.
  • – Merkuryusz ma to z nátury, że z dobrym dobrze, á zły ze złym záwsze, podobny będąc Hámeleonowi odmiennością nieustáwiczney bárwy y koloru. AndPiekBoh 81.
  • – Ani z chameleontem iaką barwę zoczy W taką się w oka mgnieniu sukienkę obłoczy. PotWoj XIX.
  • – Wiatrem chamaleonci, samą wodą śledzie, Kret ziemią, salamandra ogniem żywot wiedzie. PotFrasz4Kuk I 404.
  • – Stworzył człeka, stworzył też Bog i koczkodona, Stworzył lwa i kotkę, też i chameleona. PotFraszBrück II 421.
  • – O chameleoncie o ktorym [...] pospolita iest perswazya, iż samym powietrzem żyie, Theophrastes swiadczy iż rosą y okiem niedoirzanymi muszkami się karmi po powietrzu lataiącymi. BystrzInfElem T1v - T2.
  • CAME'LEON [...] KAMELEON bestyika małá Indyi nakształt iászczurki tylko że ma głowę większą, y ogon dłuższy. DanKolaDyk I, 248.
  • Chameleon iest Zwierzątko Cudzoziemskie, w Afryce się znayduiące, między CzworoNożne Zwierzętá od Ionstona policzone, podobne postacią do Iászczurki., ChmielAteny I 472.
  • – Iástrząb przeciwny Chameleontowi, Małpa Zołwiowi, Zołw Kuropátwie, iż iedno z nich czyste, drugie nie czyste. ChmielAteny I 507.
2. przen. »człowiek często i łatwo zmieniający poglądy«
  • – Dobrzew mawiał Federyk Xiążę Saksie; wiem ia co wierzą Luteráni tego roku/ ále co będą wierzyć przez rok/ nie wiem; zgádnąć nie mogę. Mogłbyś ich Protheuszámi/ Chámáleontámi/ Eurypuszámi/ ábo iákimi Wiercibiszámi nazwáć/ byś iedno iáko mogł wyrázić ich táki niestátek. BirkRus 29.