Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ATEISTA

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1623
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   ateista
D.   ateisty
B. uż. żyw.   ateistę
N.   ateistą
liczba mnoga
M. uż. osob.   ateistowie
D.   ateistów
B. uż. osob.   ateistów
N.   ateistami
Etymologia
fr. athéiste
Znaczenia
1. »człowiek niewierzący w istnienie Boga lub wręcz zaprzeczający istnieniu Boga«
  • – Więc się do tego [do poniżenia stanu kapłańskiego] przykładaią y Heretycy, ktorzy y dobrego słowa w Chrześciaństwie nie godni, Ateistowie, ludzie bezbożni. BirkOboz 4 nlb..
  • – Bellarminus [...] dziwuie się/ skąd to nabrało się tak siła Atheistow na świecie/ co nie wierzą aby był Pan Bog na niebie. StarKaz II, 497-498.
  • – Xsięże pociągni się za nos. Karzesz nas z pijaństwa/ a sameś pijanicą; a nie tylkoś Pijanicą/ ale y Ateistą/ ktory nie wierzysz/ że Bog na niebie. GdacPij 33.
  • – ATHE’ISTE [...] Impius [...] ATEISTA nieprzyznawaiący Boga [...] To Słowo Starzeie się w Francuskim. DanKolaDyk I, 135.
  • – BOgdayżeś przepadł w piekło z Atheistą, Ty ktory mowisz: że BOG nie iest Panem Ni Stworcą rzeczy. DrużZbiór 300.
2. »odstępca od wiary katolickiej, schizmatyk, heretyk«
  • – Włoszy są snażni [...] A rzymczykowie Kortezanowie Dewocyjami I decymami Święci prawdziwi, Gdy są gorliwi. Ateistowie, nie papistowie. Swoją ludzkością I pobożnością Chrześcijańskimi Ludźmi własnymi. SarbNabDesSok 211.
  • – Przyszedszy nieiakiś Atheista y Niewiernik z secty Bogu obrzydłego Ariusza [...] nawiedzać [relikwie] [...] odemknął [drzwi]. KalCuda 129.
  • – Przy dokończeniu roku przeszłego spalono Przyborowskiego szlachcica ateistę, którego modlitwa: Adonai, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Jacob, miserere mei. DobKKronRzecz 98.
Odsyłacze