Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GRZECZY

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, SJP


Najwcześniejsze poświadczenie: 1606-1608
Formy gramatyczne
grzeczy  
Znaczenia
»tak jak należy, odpowiednio, stosownie, właściwie«
  • – Pomięszał nam fantazyą powieścią swą, mało jednak podobną do wiary, bo weprzeć się w ubitego osobę nic grzeczy, z którem jaki się proces dział, wszyscy wiedzą i trzy dni na placu niepogrzebiony, aby mu się pospólstwo przypatrzyło, leżał [Dymitr]. NiemPam 268.
  • – Vczyniłem to/ ábych też w tym sposobie/ Wyświadczył y zwykłe chęci swe przeciwko tobie: Ná znák y ná pámiątkę doskonáłą tego/ Żeć rad służę: y życzę wszystkiego dobrego. Iednák co iest nie grzeczy/ iák nie ćwiczonemu Przepuść: gdyżci należy to iáko bácznemu Vczynić: nie ták máiąc wzgląd ná dar vbogi/ Iáko ná vprzzeymą chęć życzliwego sługi. RoźOff A4v.
  • Grzéczy/ do rzéczy. Ad rogata respondere [...] Ad propositum [...] Hic agit magis ex argumento [...]. Kn 216.
  • Grzéczy/ grzécznié/ iák przymusnął. Appositè, aptè, accommodatè [...] Probè [...] Cadit in rem [...] Cohaerentia inter se dicere. Scitè factum. Macte [...] Pulchrè dictum [...] Graphicè [...] Bonum factum. vide Słusz. Euschemè [...] Ex pictura adstitit [...] Iákby go wymalował/ vide Dobrzé. Kn 216.
  • Grzeczy/ Mactè, Scitè, adv. fein/ habdanck/ wolan/ adelich/ wetszlich. DasHünDict Uu iijv.
  • – Známienicie/ v. Dobrze/ grzeczy/ osobliwie. SzyrDict 550.
  • Grzeczy/ grzecznie. Appositè, aptè, acocmodatè, scitè Patogiey/ mundagiey/ munciey. SzyrDict 79.
  • – Zaczym vgruntowałem tę rzecz poteznie promocya pilną Pana Kanclerza y obudwu Marszałkow, zwłaszcza nadwornego ktorego grzeczy trzymam speMatrimonÿ Szwagra iego zPanną Siostrą [...]. OpalKListy 192.
  • – To co do mieszkania bo nie chcę refellere że w inszych klasztorach nie grzeczy iey mieszkac. OpalKListy 371.
  • – Panna Orszula dziewka grzeczy przy mnie mieszka, o nię goraco się stara P. Grodziecky Syn P. Miedzyrzeckiego, ktorego Stawiszyn kupił Ociec, y Sta[ro]stą się zowie. OpalKListy 502.
  • – Promotia sześci doktorów Thaelogiae odprawowała się y bardzo przystoynie y grzeczy. GollPam 17.
  • – Ztąd mowimy chłop grzeczy piękney urody y kształtu, a iako nasi niektorzy polonismum swoie maią mowią piękną Kibicią. NarArch 118.
  • – W fortunie szyki mieszac tych nie grzeczy Co wkrotce bedą pokarmem robakom Ani ktorzy są brancami danymi Miedzy znakami być tryumfalnymi. LucChrośPhar 115.
  • – Wy wzaiem pomiąc na wordzone cnoty, Iako Rzymianie y Rycerze grzeczy, Gdy was Hetmani przywiodą do sprawy, Dla nieśmiertelney męznie czyńcie sławy. ChrośKon 275.
  • – Iestże przypadkow dosyć ná koniech, ná woziech, Coż potym szukáć śmierci po wodnych przewoziech Do Korabiá uciekáć, Pánie przed potopem, Nic grzeczy w cáłey burcie, wiercieć dziurę czopem? PotPocz 133.
  • – [...] odtąd iuz Piszarze Mieysczy osiadli Nastali y Patriotae bo przed tym Rektorowie y Bakalarze Skolni ten Vrząd trzymali. Co to nie grzeczy było. KomonDziej 116v-117.
  • Grzeczy, do rzeczy, adv. richtig, wie es die Sache erfordert. juste; avec justesse; pertinemment; comme il fault, convenablement. § grzeczy napisał nad nadętą pęcherzą; ogromne nic; nic grzeczy nie czyni. grzeczy, vid. Grzecznie. T III 432.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Trzy rzeczy/ á nic grzeczy. RysProv XV, 6.