Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*POROH

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: POROH I || POROG || POROCH
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (poroh), L (poroh; XVII-XVIII), SWil (poroh), SW (poroh), SJP (poroh)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp Ms. porohu  
lm M. porochy   || porogi   || porohy  
D. porohy  
porohów   || porochów  
B. porohy  
N. porohy  
porochami  
Etymologia
rus. poroh 'próg'
Znaczenia
»poprzeczny próg skalny w korycie rzeki«
  • – Czy mniema/ żeby iego zamysły szalone Taić się do tąd miały? Miasto obnażone/ Mit niedoszły s Polaki/ ná Porohach trwogi? Co czyni że y sobie/ y swoim ták srogi? TwarSLeg 28.
  • Porohy ná Dnieprze, zkąd Kozacy spadaią. TwarSLeg 28 marg.
  • – W czym ieśliżby z Kozakow miała być przyczyn.á/ Natych bando surowe/ y na gardle wina: Ieszcze wyszłá ná on czás w Chocimskim Taborze/ Gdzieby kto spaść z Porohow ważył się na Morze. TwarSLeg 31.
  • – Jako zaś z drugiej strony, żeby junak płochy do carskich nie przepadał granic za porohy, i gdzieby się poważył, żeby ich hetmani do Jasnej także Porty bywali wydani - co gdy będzie z obu stron, nie bawiąc się słowy, już pisać pakta możemy, już pokój gotowy. TwarSLegK 127.
  • – [...] Także Dnierp ukrański, który częste łupy Aż z Stambułu odwoził w kozackie chałupy, Stąd i Sławutą rzeczon, że mu nie był srogi Bisurmaniec ni Krymczyk, ni straszne porogi [...]. MorszAUtwKuk 175.
  • – [...] Piłeś go [Dniepr] wyżej przy pierwszym porohu Kodackim, piłeś czarną wodę z Bohu [...]. MorszAUtwKuk 55.
  • – Potrawiwszy Kozacy, ktore mieli trochy Radziby się co rychley, witali z Porohy Iednę tylko rzecz małą dam wam do uwagi Widzimy iako wszyku Bisurmanin nagi Kupy się tylko trzyma iako gdy o Wilku Czuią swinie; wyiąwszy co męznieyszych kilku. PotWoj 124.
  • – Kozacy się tez z Dnieprem, y z swemi Porohy Na wieki pozegnaią [...]. PotWoj 192.
  • – Á że ná Bohu żadnych Porohow. (iáko ná Dnieprze) nie masz, snádniey á niemal bliższą drogą niźli Dnieprem, z samey Tureckiey ziemi, áż do Báltyckiego Morzá státki chodzićby mogły. FredKon 113.
  • – Nie będzie im rzecz ták nowá słucháć o Koczubeiách, Perekopách, Chortycách, Porohách. FredKon 68.
  • – Raczey Wislnemi zapasc Porohami Potaiemnie pod zamek szybkiemi łodziami DrobOpow 202.
  • – KOZAKOW tych sedes była zá Porohami Rzeki Dniepru, stąd Záporohscy mázwani Kozácy. ChmielAteny II 707.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • porohy dnieprowe (sz. zm.):
    • – Iusz go widał oczyma, nierzkąc słuchał o niem Wielki Cesarz Turecki: gdy znalasszy Przescie Przez Dnieprowe Porohy; palił mu Przedmieście Pysznego Carogrod:[...]. PotWoj 51.
    • – Przez Wałaską Multanską Ziemię przpadaią Pod Porohy Dnieprowe, kędy zapływaią wały Dniepru do Pontu DrobOpow 123.
Przenośnie
  • Aleby raczey naszy tu Traktaty rwali A pociechy hardemu Poganstwu nie dali Więc Rzeczypospolitey imieniem to cały Rozkazuią: Porochy zeby Pokoy miały Bowiem natym dzisieyszy mir gruncie zawisnął Zeby się ani Kozak, na Morze nie cisnał Ani Tatar w Podole [...].PotWoj 207