Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

NIEWOLNO

przysł.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (korpus), Kn, T, L (; pod: wolno; XVIII), SWil, SW, SJP (pod: wolno)

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
niewolno  
Znaczenia
»w sposób właściwy sługom, niewolniczo«
  • Nié wolno/ nié swobodnié/ z réspéktem. Obnoxiè dicere sententiam [...]. Kn 540.
  • Niewolno, adv. knechtischer Weise. servilement, en eslave; d'une maniêre servile. T III 1050.
Podhasła

NIEWOLNO


w funkcji predykatywnej

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1618
Znaczenia
»nie można, nie godzi się, jest niedozwolone«
  • – Cleomenes z Alexándryey/ pan w Aegypcie/ gdy po inszych mieyscách był wielki głod/ a w Aegypcie mierny/ zákazał wywozić z ziemie zboża. A prowincyálni stárostowie niechcieli poborow dáwáć/ iesliby niewolno było wywozić zboża [...]. PetrSEk 40.
  • – [Niektórzy] wolą w vstáwicznym nierządzie/ y w nierządnym porubstwie żyć/ niźli się podddáć pod iárzmo małżeńskie/ á zwłaszczá tám gdzie nie wolno wiele żon mieć/ áni wolno rozwodow czynić. PetrSEk 55.
  • – Wenecyą zá wolne Miásto wszyscy zwyklismy názywáć/ nie tym/ ze tám wolno zábiiáć/ wydzieráć/ gwałty czynić/ ále tym że nie wolno. StarPopr 7.
  • – Iest prawo starożytne w Ottomanskim Domu/ ze niewolno Meczetu murować nikomu: Ażby wziął Prowincyą/ z ktoreyby Intraty/ Coroczne szły na Księżą czynsze y Annaty. TwarSLeg 54.
  • – Ale iusz decret przyszedł wiecznego wyroku Od ktorego nie wolno Apellować kroku. PotWoj 152.
  • – [...] w miescie, nierzkąc dzis wKrolewskiem domu, Smucic się było nie wolno nikomu. PotSyl 97.
  • niewolno mi; niewolno mi iest. es stehet nicht bey mir; es ist mir nicht frey. il ne m'est pas permis; il ne m'est pas libre de; il ne dépend pas de moi. T III 1050.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • ~ Wolno było nié obiécowáć/ obiécawszy nié wolno odwołáć. KnAd 1255.
Odsyłacze