Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ZMIERZCHAĆ SIĘ

czas. niewł. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ZMIERZCHAĆ SIĘ, ZMIERZKAĆ SIĘ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (zmierzchać się; korpus), T (zmierzcha się), L (zmierzchać się; XVIII), SWil (zmierzchać się), SW (zmierzchać się), SJP (zmierzchać się)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  zmierzchać się ||   zmierzkać się
czas teraźniejszy
  zmierzcha się
czas przeszły
  zmierzchało się ||   zmierzkało się
Znaczenia
»o dniu: kończyć się«
  • – Niechaj Juno zgniewana wiatrów w skałę ruszy, rychlej twój [Bachusie] chmiel u naszych i kopiją skruszy, i pałasza dobędzie, a nie masz li broni, tedy sobie po gębie wytną wzajem dłoni i czupryny pojeżą, aż sierść z głowy pierzcha, a nawięcej pod wieczór, kiedy się już zmierzcha [...]. MiasKZbiór 340.
  • – Potem przyiecháli/ Kędy ieziorem wielkiem otoczony Był mocny zamek/ y tám się vdáli. O tey godzinie kiedy się zmierzkáło/ Y słońce iásne w morze západáło. TasKochGoff 173.
  • – Koń, który z nią [Angeliką] tam i sam pływał między wały, Na ostatek ją wyniósł na wyspę, gdzie skały I ciemne jamy beły i straszne jaskinie, O tej, kiedy się zmierzkać poczyna, godzinie. ArKochOrlCz I 156.
  • Zmierscha szie Aduesperascit. SłowPolŁac 110.
  • Abend werden/ Zmierzcha się. ErnHand 6.
  • Demmerung überfiel uns/ Zmierzch nas nápadł, (Mrok;) die Demmerung fället ein/ Zmierzcha sié. ErnHand 162.
  • Zmierzcha się, v. m. F. zmierzchnie. es wird Abend. il fait nuit; il s'en va faire nuit. § nie iedźmy, zmierzchnęło się, zmierzchło się. T III 3013.
  • – Zmierzch Crepusculum [...] Gdy się poczęło zmierzcháć/ Primis intendentibus tenebris, sobald die erste Dunkelheit einfiel. Zmierzcha się/ Vesperascit, Advesperascit, imperson. es wird Abend. Zmierzcháć się/ vesperare, Invesperascere, Abend werden. DasHünDict Llll-Llllv.
Przenośnie
  • [...] ktokolwiek na twarz twoję rano pojrzy, już u niego, choć u ludzi dopiero dzień, zmierzcha się.SaadiOtwSGul 177