Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

HOŁYSZ

rzecz.
m
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp (hołysz; indeks), L (hołysz; XVIII), SWil (hołysz), SW (hołysz, hołys), SJP (hołysz)

Nienotowany w słownikach:
SXVI, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. hołysz  
D. hołysza  
B. hołysza  
N. hołyszem  
lm M. hołysze  
D. hołyszów  
B. hołysze  
Etymologia
rus. hołýsz
Znaczenia
»biedak«
  • – On [wezyr], przeczuwszy co było, zapomni się z strachu, że padszy na kolana, pieczęć z szyje zdymie i jako wyrok Boży wolą carską przymie - skąd, jakoby na ledzie stojąc niebezpiecznym, hołyszem i manzułem już zostanie wiecznym. TwarSLegK 198.
  • – Straszny sąd, [gdzie] Bóg żywy Straszny dekret pisze Na śmiertelne hołysze; Straszny, lecz sprawiedliwy, Jako dawno słyszem: Wolno nie być hołyszem. PotNabKuk I 517.
  • – Dla hołyszówże, którzy nie mają czym tu żyć, Rzeczpospolita wojnę powinna przedłużyć. PotFrasz1Kuk II 180.
  • – Tak co dalej, to lepiej, gdy mu szczęście zdarza, Aż on z hołysza kramarz, aż kupiec z kramarza. PotFrasz1Kuk II 220.
  • – Rzadki cug bez kaleki i dom bez hołysza, Ani chorągiew bywa bez kpa towarzysza; Ale gdzie jeden hołysz najduje się we stu Domów, wszytko przepiwszy - wziąć go do arestu. PotMorKuk III 221.
  • – [Thyrren] Krzyknie na swoich; hey ò towarzysze Tak mię postawcie; jak do szturmu kuszę Abym mogł strzelac Massylskie hołysze. LucChrośPhar 94.
  • – Getuli od nich legli jak hołysze Y Numidowie tym się kształtem zmażą [...]. MayChrośSup 38.
  • – Murkus do Bruta uciekł za popisem, Lecz gdy Brutowi zrażono zawody; Niewolnikiem się uczynił nayliszem; Więc go Barbula kupił dla wygody, I zrozumiawszy że nie był hołyszem, Nad swoim zaraz przełożył go dworem [...]. ChrośKon 190.
  • – Y ten ostátek, co nąm niewzięli Pogánie. Xięża, y Niemcy, álbo osiędą Mieszczánie, A Synowie, w márne się rozsuwszy hołysze, Będą orać Tátárom, gdzie ná Iánczárysze. PotPocz 16.
  • – Jużeś sam sobie uczynił nádgrodę Hołyszaś pokrył przez bliźniego szkodę. DrużZbiór 542.
  • – [Wdowa szukająca męża] Ma jednak uważać, by z najgodniejszych familii, hołyszów i czuhających [!] na waszą fortunę, nie na jej afekt, nie brała, gdyż z takowych ichmościów źle się zazwyczaj kompensuje wdowom. RadziwHDiar 199.