POLSKA AKADEMIA NAUK | INSTYTUT JĘZYKA POLSKIEGO
ELEKTRONICZNY SŁOWNIK JĘZYKA POLSKIEGO XVII I XVIII WIEKU
znajdź hasła
wtyczki wyszukiwania dla przeglądarek Firefox i Microsoft Internet Explorer
A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O Ó P R S Ś T U V W X Y Z Ź Ż
sposób prezentacji hasła obszerny zwięzły
poprzednie hasło ARCHANDRIA drukuj obszerny drukuj zwięzły następne hasło ARCHANDYJA
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2016
TURECKI przym.

Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne:
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. baczmagi tureckie: »BACZMAGA, BACZMAG«
troj. boty tureckie:
  • – Botow Żołtych Tureckich par dwie, A trzecia proste[g]o Safianu. ArchRadziw 1638 46, 16.
  • – Botow Czerwonych Tureckich par Siedm, u iednych ostrogi Srebrne mieiscami złociste. ArchRadziw 1638 46, 16.
Związki wyrazowe nieprzyporządkowane do znaczeń
troj. ustabilizowane połączenia wyrazowe:
troj. Alkoran Turecki:
  • – Weźmiesz Pogańskie szpárgały, Alkorány Tureckie, o iák wiele w-niech błędow, baiek, kontrádykciy znaydziesz! MłodzKaz II, 366.
  • – KOLUMNY y FILARY Tych ATEN albo KATALOG AUTOROW Ktorych powagi w komponowaniu Tey Księgi zażyłem. [...] Alkoran Turecki. [...] ChmielAteny I 7 nlb.
troj. bot. turecki czubek:
  • – BErnádynek/ ktory Cardobenedictum z Lácińskiego/ drudzy Ostem Włoskim/ ini Tureckim czubkiem zowią: Ziele iest ościstokolące wszystko. SyrZiel 562. SyrZiel 562.
  • – Osét Włoski/ Bárnárdynék/ Turécki czubék. Carduus benedictus vulgo. Kn 639.
  • CARDUUS BENEDICTUS, Carduus Sanctus, po Polsku záś Bernárdynek, Turecki Czubek, Oset Włoski, Czubek, iest nátury gorszkiey, dla tego gorącey, suszącey, otwieráiącey. ChmielAteny I 545.
troj. cesarz turecki:
  • – Półsagro albo sokół A nosi od 5 aż do 7 funtów kule, passavolante albo zebratana B nosi od 5 aż do 6 funtów kule, z których widziałem strzelając od seraju cesarza tureckiego ku wieżyczce Skutari w Konstantynololu. AquaPrax 82.
  • – Piszą/ że kiedy Cesarz Turecki záczną ktorą z száráiu krewną/ lub kocháną przedtym swoię/ daie Baszy ktoremu zá żonę [...] żeby on wdzięcznie tę łáskę przyiąwszy/ ták w podárunkách ciągnąć się musi/ że wszystko práwie co ma wyda. GorzWol 76-77.
  • Cesarz Turecki: przed ruszeniem swego woyska [...] każdemu [janczarowi] zwykł darować po 1000 asper, to iest groszy! SolGeom III 95.
troj. rumak turecki:
  • – [...] Korecki lubo tylko trzy tysiące miał ludzi swoich do boiu, przecięż ustępować, albo poddawać się nie myslił, przez trzy dni potężne. szturmy wytrzymawszy, gdy z wielkich dział, ktorych on nie miał, tabor rozerwali y w oboz wpadli Turcy z niemi się do ostatniego prawie tchu zcieraiąc, w prostego zołdata sukniach, ktore umyslnie dla tego wziął był na siebie, żeby się był mogł bespieczniey utaic, w niewolą wzięty, atoli z powagi twarzy swoiey poznany, do Konstantynopola na rumaku Tureckim, z wielkim Turkow tryumfem nad tak zacnym niewolnikiem był wprowadzony. NiesKor II 610.
troj. rum tureckie:
  • – Rá-bárbarum abo Réubárbarum. Rum Turéckie [...] Rha-barbarum [...] Rheon [...] vide Rá-pontyk. Kn 905.
  • – Rum [...] rum ziele, neut (rhaponticum vulgare) gemeine Rhapontic. rapontic vulgaire. rum Moskiewskie, rapontyk. Rhapontic, Pontische Rhapontic, so in Russland am Flusse Rha wächst. rapontic du Levant, qui croit en Moscovie le long de la riviére de Rha. *rum Tureckie. Rhabarber. de la rubarbe. T III 1940.
troj. kilof turecki:
  • Kilofow dwa Tureckich nabiianych oprawnych z blechmalem na hebanowych toporzyskach. ArchRadziw 1638 1651/ 69, 3.
Autor: WM
wyświetl dyskusję na temat hasła (0 wiadomości)