Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DOSYT

rzecz.
m
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. dosyt  
D. dosytu  
N. dosytem  
Znaczenia
1. »uczucie zaspokojenia głodu«
  • Dosyt. [...] 2) Erfättigung. [...] satieté, rassasiement [...]. T III 263.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • jeść do dosytu:
    • ieść do dosytu. sich fatt essen. manger tout son soul. T III 263.
2. przen. »uczucie zaspokojenia jakichś potrzeb lub pragnień«
  • – Zadna rzecz naywyszszego, doysc nie moze szczytu Gdzie by mogła mocno stac: zadna rzecz dosytu Nie ma y skoro w gorze swey stanie nadzieie Tesz ią koła, tesz nazad cofaią Koleie [...]. PotWoj 106.
  • – [...] gdy Natury wedle Ani w odzieniu, człowiek, w piciu, ani w Jedle Inszego natym Swiecie szukał sobie bytu Okrom przyrodzonego dla Ciała dosytu Ziemia tesz dobrowolnie, bez ludzkiey ciemięgi [...] Czyste zboza rodzieła [...]. PotWoj 2.
  • – Nie ma Arsina w radosci dosytu, Ze iutro uyzry [!] na Marach Dauleta [...]. PotSyl 39.
  • – Nie zna skępiec dosytu, owszem, więcej chuci Rośnie mu do pieniędzy, i dopiero zruci, Dopiero z jego zbiorów szkatuły się krztuszą, Skoro mu rozum z ciała śmierć wyrzuci z duszą [...]. PotFrasz2Kuk II 473.
  • – Podźcie błogosławieni i echem wesołem Krzyknicie alleluja a potym za stołem, Pełnym wszelkich przysmakow i wszelkich roskoszy, Siędziecie, ktorych żaden dosyt wam nie spłoszy. PotFraszBrück II 83.
  • – Káżda rzecz ma swoy dosyt, sámá tylko iedná Łákoma żądza złotá bez gruntu beze dna. PotPocz 219.
  • Dosyt. 1) Zulänglichkeit, Gnüge [...] sufisance [...]. T III 263.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • do dosytu:
    • – Dosyt. 1) Zulänglichkeit, Gnüge [...] sufisance [...] 1) nigdy nie ma pieniędzy do dosytu [...]. T III 263.
3. »nadmiar«
  • Dosyt. [...] Uebermass, Zugabe. [...] 3) surmésure. [...]. T III 263.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bez dosytu:
    • Béz dosytu [...] Citra satietatem [...], Citra fastidium [...]. Kn 21.
    • – Dosyt. [...] 3) Uebermass, Zugabe. 3) surmésure. [...] 3) bez dosytu, dosytem mierzyć. T III 263.
Znaczenia niepewne
1 lub 2:
  • – Násycenie/ syt/ sytość/ dosyt. Satietas cibi, vitae [...] Satias [...] Ad satiatem: cum satiate: fessus satiate videndi [...] Saturitas [...] In expletione naturae summi boni finem consistere [...] Saties [...]. Kn 479.
  • – [...] nie chce rzecz podatków pospolita składać [...]. Nie paliłaby orda lwowskiego przedmieścia, Kiedyby milijony te przez lat dwadzieścia Rządem szły; lecz ogniowi nie nastarczysz słomy: Żadnego nie ma człowiek dosytu łakomy. PotMorKuk III 201.
Podhasła

DOSYTEM


w funkcji przysłówka

Formy gramatyczne
Najwcześniejsze poświadczenie:
1690
Znaczenia
»dostatecznie«
  • – Ze Pharsalia Pompeiego zgniecie Nie on ale my wszyscy tego chcemy Od ktorych, w Rzymskim naymownieyszy Swiecie Gdy się dosytem Wodza naszczypiemy Cicero wielkim stawa Oratorem [...]. LucChrośPhar 206.
  • – Obiedwie strony przy płaczu obfitem Iuż się nácieszyć niemogą dosytem. ChrośZbiór 178.
Odsyłacze