Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

WRÓBLI

przym.
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn (pod: wróble proso), T, L (; pod: wróbel; XVI-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:

Formy gramatyczne
lp M. m wróbli  
ż wróbla  
n wróble  
D. n wróblego  
Ms. n wróblim  
lm M. nmos wróble  
D. wróblich  
Znaczenia
»pochodzący od wróbla, związany z wróblem, będący jego częścią; charakterystyczny dla wróbla«
  • – Jednakże określić osobę i sposób kawalkatora, nie zda mi się choć na krótce opuścić. Pragnę tedy osoby umysłu wesołego, wolnego, cierpliwego, subtelnego, statecznego i pilnego, naturę końską upatrującego, ostrożnego i czułego: czytać, pisać przynajmniej, abo i rysować po części umiejącego, nie furyata, nie pijanicę, nie ospalca. Ciała k'temu nie ścierwistego ani wróblego, urody średniej, członków zdrowych, chybkiego, pracowitego, konie i tę naukę z natury nie z musu, nie dla zysku jakiego uprzejmie miłującego, acz inszych cnót człowiekowi dobremu przynależących nie odrzucam, te tylko pomieniam, które właśnie do nauki przynależą. DorHipTur 89.
  • – Zmarszczki-ć czoło zorały, szczęki na dół spadły, Jagody aż przez zęby do języka wpadły, Oczy jak wróble gniazda łez i gnoju pełne, Stawy porozciągane, członki niezupełne, [...]. MorszAUtwKuk 328.
  • – Weś Piołunu garść, łaien wroblich, y gołębich po połgarści [...]. CompMed 186.
  • Wrobli. Sperlings-. de moineau; qui regarde le passereau. T III 2620.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • bot. wróble proso I (sz. zm.):
  • »roślina stosowana w lecznictwie, nawrot, Lithospermum«
    • – Wziąć korzenia tey trawy trzy łoty/ korzenia psiegobluiu trawy dwá łoty korzenia Wilczey ogáni korzenia Bsiwochy/ álbo Angielskiego tránku/ Wroblego prosá/ Rzepiu mnieyszego/ po łocie. SyrZiel 1304.
    • – Nasienia Kopru Włoskiego wziąć dwá łoty, Anyżu, Prosá wroblego nasieniá, Lákrycyey, Kminu polnego, Pietruszánego nasienia po łocie, cukru dwá łoty białego. SyrZiel 385.
    • – Weźmi [...] Lamikámieniá/ Wroblego prosá/ korzenia szpáragowego po połtorá łotá [...]. SyrZiel 67.
    • Wroble Proso. Rozdział 93. Milium Solis. Lithaspermum. Milium Soler. Mechirsz (oder) Stein Somen. SyrZiel 788.
    • WRoble proso dwoiákie/ wielkie ábo sámiec/ y mnieysze/ ktore sámicą zowiemy. SyrZiel 788.
    • – [...] A to o mnieyszym Wroblim prosie ma się rozumieć. SyrZiel 789.
    • – Wziąć Wroblego Prosá nasienia łot/ Kámykow z gębki morzkiey/ Kámieniá Zydowskiego/ skłá co nawybornieyszego Weneckiego palonego/ po pułtory kwinty. SyrZiel 789.
    • Wróble proso/ ziéle. Lithospermum: aegonychon [...]. Kn 1289.
    • Mily Solis [...] Wroblego proszá [nasienie] GuldOn 23.
    • Milum solis, Wroble proso. CompMed 26.
    • – ziele wroble proso, to iest ziarka iego, oczka Rákowe [...] VadeMed 72.
    • wroble proso, ziele (lithospermum) Meer-oder Perl-Hirse, Stein-Saamen. gremil, herbe aux perles. T III 2620.
  • bot. wróble proso II:
  • »rodzaj bylin, bodziszek, Geranium«
    • – *wroble proso, żorawie noski. (geranium) Storchschnabel. bec de gruë; bec de cicogne. T III 2620.
  • bot. wróble języczki:
  • »rdest, Polygonum«
    • Polygonum [...] wroble jęzicky. GuldOn 15.
    • Sangvinaria [...] Wroblych ięzickow [nasienie]. GuldOn 23.
    • wroble ięzyczki. vid. Sporyż wielki. T III 2620.
  • bot. krew wróbla:
  • »ziele lecznicze«
    • krew wrobla na to dobra, ktorey názbierawszy y ususzywszy, utrzeć na proszek przydawszy Cynamonu. VadeMed 224.