Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

AFRYKAN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (in. zn.)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T, L, SWil, SW, SJP

Formy gramatyczne
lp M. Afrykan  
D. Afrykana  
lm M. uż. osob. Afrykani  
D. Afrykanów  
C. Afrykanom  
B. uż. nosob. Afrykany  
uż. osob. Afrykanów  
Znaczenia
»mieszkaniec Afryki«
  • – Ale Afrykan dał znać, iż chce być być w pokoju, Podobieństwa żadnego nie czyniąc do boju. ArKochOrlCz II 303.
  • – Rownie tákże że Bekanowi y nie ktorym inszym/ dowcipne bayki/ o pierwotności swych ięzykow świátu podáiącym/ y stárodawne słowá niemniey Azyáńakie y Aphrykáńskie/ iáko y Europskie znich wywodzić vsiłuiącym/ trzebá by pierwey ná to tákie práwo ábo fundáment vsiłowánia swego pokázáć: to iest ábo że Azyanom y Aphrykanom początek iáki dáli/ ábo że tám przed niemi byli/ ábo cokolwiek tákowego. DembWyw 14.
  • – B. Ktoż był Wynálazcą́ tey […] Philosophiey. T. Bárbarczykowie, á słuszniey názwáni Afrikáni. AndPiekBoh 151.
  • – Z Thessalyj żywność wozić muszą lądem, Z niezmierną pracą, z daleką podrożą, A zechcąli wpasć w Afrykany pądem, Lub w Apulią, lubo jak się grożą Gdzie w Lukanią; pewnie dobrym rządem, Pompeiusz z Murkiem w koło ich ostrożą; I AEnobarbus przybędzie im z boku, Broniąc z zagrody na wolność wyskoku. ChrośKon 241.
  • – Gdyż mięszkańcy zasłoneczni Europejscy naprzykład, mają się za północnych; a Afrykanów zasłonecznych mają za południowych. BystrzInfGeogr C3v.
  • – Obywátele tuteysi rożnym Pánom tamecznym harácz płacą: Iedni są osiedli y właściwie Afrykani Berebey zwáni, drudzy Vagi, tułacze, á ci są Arábowie, owiec y rozboiow pilnuiący. ChmielAteny II 631.
  • – Na ich [żab] krakanie wielom nieprzyiemne, ile blisko wod mieszkaiącym, podaie sposob Mizaldus z Afrykana; aby swiece po nad brzegi stawiać, albo latarnie, tedy czyli się boiąc swiatła, czyli admiruiąc, ucichną. ChmielAteny III 462.
  • – Wysłali wlot Rzymianie Korneliusza Scipiona lat wtedy 24 maiącego na Kartagineńczykow w Hiszpanii grassuiących, ktorych ztamtąd na Gades wyspy wypędził, z tryumfem do Rzymu powrocił, znowu do Afryki movit greſſus, tam Afrykanow na 40 tyſięcy pokonał; ztąd Scipio Africanus rzeczony; Kartagineńczykowie boiąc się o siebie, z Włoch Annibala rewokowali, Scipiona sprobował serca y szczęścia, straciwszy swoich Kartagineńczykow na 20 tysięcy. ChmielAteny III 573.
  • AFRIKANI są mocni, woienni, tylko bestyalscy, prostacy, bez sceyencyiy kunsztow, zli, niewierni, okrutni, niestateczni. ChmielAteny IV 543.
  • – Dziewiąty S. SZYMON Chananeusz, przez Mezopotamią, Persią, Egypt Libię, y bliższym Afrykanom Chrystusa opowiadał, piłą przerznięty w Persii, Roku Pańskiego 63, 28. Pazdziernika. ChmielAteny I 1009.
Podhasła

AFRYKAN


Najwcześniejsze poświadczenie:
1608
Znaczenia
składnik nazwy osobowej »przydomek wodza rzymskiego Publiusza Korneliusza Scypiona Emiliana Afrykańskiego Młodszego«
  • – Ale Afrykan dał znać, iż chce być być w pokoju, Podobieństwa żadnego nie czyniąc do boju. CezWargFranc 22.
  • – Scypioná Afrykaná páłac był wedle kościołá ś.Jerzego. CesPiel 20.
  • – Ztąd byli estymowani Rymortworcy, Wierſzopiſy u Krezá Krola Łydow [!] Pindarus, u Scipiona Afrykana Emius, u Alexandra Homerus, u Augusta Cesarzá Wirgiliusź, u Mecenasa Horatius u Gracyana Ausoniusż, w Rzymie y w Polszcze Káźimierz Sarbiewski Jezuita Laureatus Wiekow świeżych Wierszopis. ChmielAteny I 386.
Odsyłacze