Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ROZPROSTOWAĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (hasło słownikowe; rozprostowan hasło kanoniczne), Kn, T, SWil, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, L, SW

Formy gramatyczne
bezokolicznik
  rozprostować
czas przyszły prosty
lp 1. os.   rozprostuję
lm 3. os.   rozprostują
imiesłów uprzedni
  rozprostowawszy
Znaczenia
1. »uczynić prostym, rozgiąć, wyciągnąć wyprostowując«
Rekcja: kogo co

  • ~ Rosprostowáć/ Inflexa, curua, vel recurua dirigere. Statius dicit: Recuruare gladios situ horrentes [...]. Kn 932.
  • ~ Minąwszy Przedzielsk a nie dojeżdżając Leżajki, nadjechałem sanie z klaczą stojące i człeka chłopa na nich leżącego, którego gdy dobudzić moje ludzie nie mogli ani, jak skurczony spał, rozprostować, rozumieli, że zmarzły. MatDiar 153.
  • ~ Rosprostować, grade [!] machen. BierSłowa 196.
  • Rozprostować co, F. rozprostuię. gerade machen, gerade biegen. rédresser; rendre droit єe [!] qui ne l'est pas. T III 1909.
  • ~ Rozprostować co, F. rozprostuię. gerade machen, gerade biegen. rédresser; rendre droit єe [!] qui ne l'est pas. T III 1909.
Związki frazeologiczne

  • rozprostować kości:
  • »przeciągnąć się wyprężając całą postać«
    • – [...] Wozami po lassach się grzebą Wytrzymac im niechay się ieszcze szturmem bawią Zdarzy Bog tylo tylko co ci dotąd sprawią Tusię zrady rozeszli: aze iusz ciemnosci Padły: blachem zgniecione rozprostuią kosci. PotWoj 114.
2. »rozpostrzeć, rozciągnąć wygładzając nierówności«
Rekcja: co

  • Rosprostowáwszy znowu pápier/ námász kláystrem. SekrWyj 74.
Podhasła

*ROZPROSTOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp B. ż   rozprostowaną
Najwcześniejsze poświadczenie:
1690
Znaczenia
»uczyniony prostym«
  • – Ramá TCHf piły z stępuiącey ná doł, opuscza Ciężarną TS: tá nádawkę PL rozprostowáną, czyni dłuszszą: Nádawka, długości swoiey szukáiąc mieyscá, popychá zębow grzebieniowych GH, oraz z Cewámi M. SolArch 100.