Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PRANIE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. pranie  
D. prania  
Znaczenia
1. »usuwanie zanieczyszczenia, zwykle przy użyciu wody, czasem z dodatkami rozpuszczającymi brud i z zastosowaniem środków mechanicznych, jak uderzanie, tarcie«
  • – Kocieł z dynarem do prania chust. InwSienBęt 78.
  • – Piérzę chusty/ vel piorę/ propriè [...] Lauo lintea, veste lineas [...] práne chusty/ lota lintea [...] Elutrio lintea [...] Labandria [...] Brudne chusty/ do pránia. Kn 692.
  • – Potok/ náczynie do pránia chust. Labrum eluacrum [...] koryto [...] Potok [...]. Kn 795.
  • Pránie [...] Lotura [...] v. Płókánie. Kn 816.
  • – Niedosuszony sprania recznik potrzasnanc gallasem tluczonym, a kto umywszy rence bendzie sie nim ucieral srodze go pobrudzy y sobie rece sczego smiech zwłaszcza na panny. GrodzMisc 121b.
  • Pranie/ Lotura. Wełeimas. SzyrDict 343.
  • – Y dla tego chciał Pan Bog/ mowi Philo Zydowin/ y święty Izydor z nim/ żeby kápłan niemiał száty ná sobie iedwabney/ ktorą my Albą zowiemy/ ále tylko lniáną od wierzchu głowy áż do ziemie/ áby kápłan pamiętáł/ iż duszá y sumnienie iego ma bydź ták czyste/ iako iest białe płotno ono/ ktore im częściey do pránia poydzie tym bielsze będzie; á báwełnicá y kitayká nie ták/ ále coraz to żołcieysza będzie. StarKaz II, 341.
  • – Z Mákowin, z chmielin, popioły pálić, y one do ługuw, dla chust pránia záchowáć. HaurEk 96.
  • – Tákże płutno Azbestowe zásmolone prania niepotrzebuie, w samym ogniu białości nábywa. BystrzInfElem S4.
  • LAVAGE, subst. m. (Action de laver.) le mesme que LAVEMENT. MYCIE Pranie. DanKolaDyk II, 191.
  • LAVEMENT, subst. m. (L'action de laver.) Lavatio, onis, f. Var. MYCIE pranie pomywanie. DanKolaDyk II, 191.
  • Pranie. das Waschen der Wäsche. le savon, blanchiment, le lavage; le maniére, l'action de laver le linge. T III 1607.
2. przen. »bicie kogo mocno, zadawanie ciosów, razów, spuszczanie komu lania«
  • – CO TO IEST, że tá białagłowá nie zászłá Pánu nászemu w-oczy, ále mu tylko z-tyłu zábiegłá, accessit retro? Podobno przeto: myśliłá sobie: iák ia Pánu zábiegę w-oczy, to ná mnie wytrzyszczą oczy wszysczy [!] ludzie co zá Pánem poydą: i obaczywszy mie, iedni będą mowili: nie podobne rzeczy, musi tá białagłowá glinkę iadáć: drugi rzecze, o nie glinkę, ále krupy surowe, trzeci popráwił by: złeć to niewieścisko, i dla tego ią mąż pierze, á dla tego pránia názbyt też wybieláłá. MłodzKaz I, 18.