Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ODYNIEC

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: ODYNIEC, HODYNIEC
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (jedyniec), T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. odyniec   || hodyniec  
D. odyńca   || hodyńca  
Ms. odyńcu  
lm M. hodyńce  
D. odyńców  
Znaczenia
1. »stary samiec samotnie żyjący, najczęściej w odniesieniu do dzika, a rzadziej żubra.«
  • – Mruczał niedźwiedź, a wilk wył, hodyńce krząkały, Tygrys, lampart, ryś warczał,wielbłądzi parskały. MorszHBanSok 158.
  • – Nie tak hodyniec w puszczy otoczony, Gdy nań osocznik ostrym zębem siecze, Gryzie się, widząc grot w piersi wpuszczony, Że z niego gęsto posoka już ciecze, Rozjadły rzuca kłem wszystkie strony [...]. KochKamRokLub 240.
  • – Musułman od ognia gwałtu uciszony Srodze wewnątrz udręczon by Hodyniec w kniei Trcinianey rugowany na Bliskiey Morci Ze wszech stron osoczony, wszędzie sie napiera. DrobOpow 20.
  • – Tak rozsądny łowiec wie, gdzie jelenia, a gdzie hodyńca wytropić. LubSArtPol XI, 15.
  • Hodyniec gdy się w swej krwi juszy, Brodząc w kałużach brzydkich zatopiony Tym głębiej grąznie, im się dalej ruszy. LubSArtPol 64.
  • – Uźrzy bieżąc k sobie Hodyńca niewidaney y rzadkiey wielkości. TwarSPas 81.
  • – Lisia opuszká Trzystá z kożuszká Szmátow pokrywa; Plecy w zwierzyńcu, A ná odyńcu Mąż cugle zrywa: z Kulbáki siáno, Olstrá zátkano Strzelbą bez rury, Płáchtá z woyłoku, Pochwy u boku Pogryzły szczury [...]. JunRef 47.
  • – HIPPOTAME [...] KON wodny [...] Ma mieć kopyto rozkroione iák u wołu [...] grzywę szerść końską, kły iák u odyńca ále nie ták ostre. DanKolaDyk II, 124.
  • – Przywieziono mi dwóch wielkich odyńców, dwie mało mniejsze maciory z których trzecia, że prośna i żywa, zatrzymali, i sarn piętnaście z Słucka, o które tu tej wielkości srodze widzieć trudno. RadziwHDiar 67.
2. »herb«
  • Odyniec. Herb ruski od Kiązat Ruskich nadany. HerbOr XII, 218.
  • – Orzeł Koronny, Odrowąs, Odyniec Ogończyk ábo Pogończyk, Oksza ábo Brátczyc, Okno, Oliwá, Ostoia, Osla głowa ábo Pułkozic, Osmorog [...]. PotPocz 13 nlb.