Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

KATOWANIE

rzecz.
n
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII, bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. katowanie  
D. katowania  
B. katowanie  
Ms. katowaniu  
lm M. katowania  
B. katowania  
Znaczenia
1. »brutalne, dotkliwe bicie mogące prowadzić do śmierci, torturowanie«
  • – Najutrapieńsza dziewka, jako się stawiła Zawsze mężną w potrzebach, tak tu skromną była; Słucha wolej rodziców, na zamku zostaje, Rozkazaniu wygadza, w moc się jem podaje. Jednak tysiąc więzienia, tysiąc śmierci woli Podjąć, niż Leonowi być kiedy po woli. Miłe jej dla Rugiera męki, katowania, Byle do ostatniego z niem była skonania. ArKochOrlCz III 327.
  • – Poznas sąm Iezu gdy cie Iudas pocałuie Zaczym sie na cię ręką zydowską zbuntuie I ci ktorzi cie w miasto z tryumphem wprowadzą Kto wypowie wiakie cie wkatowanie [!] dadzą [...]. KodKon 55.
  • Kátowánie/ Okrutne zábiiánie / mordowánie. Carnificina [...] Non est ea medicina, sed carnificina [...] Cruciamenta dolorum [....] tormentis carnificum [...] Trucidatio [...] Laniationes hominum [...] Laniatus [...]. Kn 271.
  • Kátowánie/ Carnificina, laniatio, laniatus, us. Baudimas/ Kukanimas/ buzawoimas SzyrDict 99.
  • – A gdy iey [Margarecie] mowiono/ dzieciną będąc ták srogie dyscypliny czynisz? Odpowiedáłá: Iestem gotowá iuż y nasroższe kátowánia znosić dla Páná Iezusá. OkolNiebo 61.
  • – V Chrześcian zásię stárych/ iż w kościołách kágáńcámi (iáko teraz v nas lámpámi szklánemi) świecono/ osobliwie gdy wigilie cáłą noc odpráwowáli: robiono kágáńce gliniáne nákształt sercá/ ále ná przedzie wyrysowáne były litery stároświeckie Greckie/ ktore znáczyły/ CHRISTVS. A ná spo dzie [!] zásię to słowo FORTIS. iáko o tym świádczy Licetus. Chcąc podobno wy rázić [!]/ iż Chrystus Pan lubo miał ciáło ná sobie ludzkie/ vłomne/ y z gliny vlepione/ iáko to násze; mocnieysze iednák było/ y trwálsze dáleko/ dla złączonego z sobą Bostwá/ iż mogło ták siłá mąk y kátowánia wytrwáć; czegoby żaden człowiek inny nie wytrwał. StarKaz II, 101.
  • – IEZUS NAZARANSKI KROL ZYDOWSKI Cierpiał przykre y gęste katowania [...]. BanHist 129.
  • – [...] Wtym słyszec było bicie Kołat z gęstych razow A na ciele sinosci guzy razy dęgi Wktorym on katowaniu niesczęsną wyzionął Duszę y do piekielney ią katuszy oddał [...]. OpalKSat 21-21v.
  • – Assasynowie [...] Za roskazaniem Krola swego, na pewne katowania, i iawną smierć się odwazali [...]. SekrWyj 27.
  • Katowanie, okrutne zabiianie, mordowanie. grausame Hinrichtung; Grausamkeit. boucherie, un massacre cruël; cruauté, barbarie, bourrelerie. T III 542.
2. przen.  »cierpienie moralne, udręka moralna«
  • – Strászny bicz ná złego ma sumnienie, ktorym go vstáwicznie kátuie/ te są iędze piekielne ktore go záwsze straszą/ nie dáiąc mu nigdy odpoczynku. Te kátowánia sumnienia złego wyrażáli stárzy ná onym Sępie/ ktory żárł vstáwicznie serce Titiuszowe; co w nocy nárosło/ to pożárł w dzień on Sęp przyleciawszy; trudnoż siebie sámego swym dekretem zwłaszczá złemu wyzwolić: Iudice se nemo nocens absoluitur. BirkNiedz 119.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • Vydziész sędziego karánia/ nié sumnienia kátowánia. KnAd 646.