Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*SKATOWAĆ

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII-XVIII, pod: Katować), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lm nmos 2. os. -ście skatowały  
skatowawszy  
Znaczenia
»pobić brutalnie, dotkliwie; bijąc zadać rany, dokonać okaleczeń«
Rekcja: co

  • – Tak się z nami obiema tego roku sstało: Zdarto nas do koszule, potym grzeszne ciało Haniebnie skatowawszy, gorzej, niż na męce, Za lada co w pogańskie zaprzedano ręce. ZimBSiel 147.
Przenośnie
  • Gdzie włos powiewny spuszczony z głowy, ozdoba szyje alabastrow[éj]? Gdzie piersi, które śnieg celowały? O grzechy, wyście je skatowały, wyście przebiły ręce i nogi i wytoczyły okup tak drogi, wasze Go ostre zraniwszy strzały wznak położyły, Koronę chwały!MiasKZbiór 99
Podhasła

SKATOWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
lp M. m skatowany  
n skatowane  
D. m skatowanego  
B. ż skatowaną  
lm D. skatowanych  
B. mos skatowanych  
Najwcześniejsze poświadczenie:
1627
Znaczenia
1. »brutalnie, dotkliwie pobity, okaleczony, poraniony«
  • – Epilog. Uczy, ze matka pańska, swietym dowesela, złym do płaczu okazyią bedzie. Widziec w niebie będą swieci, Bedą y wpiekle przekleci Iako Chry[stus] zkatowany Bronił od grzechowy rany Więc spiewąc [!] będą wybrani Słoncem ze wsząd przyodzieni A przekleci: Cierpiec meki Będą narzekac nawieki Amen A M D G Beateq M: V: Venerationem. KodKon 157.
  • – Ty zes, to moie kochanie. Moy oblubience moy Panie Coz to za Lwica sroga. Ciebie ma pociecho droga Tak okrutnie poszarpała. Zem cie załedwie [!] poznała Znam cię iednak moy kochany. same cię wydaią rany. Przyznam ze skatowanego. Wdziecznieysza postac iego To w ciele Swietym Sinosci. są barwą moiey Miłości. KodKon 159.
  • – Woláłáby byłá [panna Diana] áby ią zkátowáną y zránioną tám w Klasztorze nákoniec zostáwili/ á niżeli w dom wprowádzili. OkolNiebo 3.
  • – Co słysząc Miller srodze rozgniewány, A widząc iáko barzo skátowány, Gdy iuz na mękach więcey nie powieda, Dekret mu czyta, y smierc opowieda. OblJasGór 134.
  • – Y nátychmiast bić kazał [król] nágo rozebranych Srodze, ktorych gdy iednák widział skátowánych, Począł w sobie zwierzęcą surowość hámowáć, Y wyrzekł hásło, przestáć zmęczonych kátowáć! DamKuligKról 164.
  • – Nad to zwykł się był [Kasper Drużbicki] rozgami smagać, y dwiema żelaznemi grzebieniami ciało szarpać. Odprawiwszy zaś to święte nad sobą morderstwo, obrazki zwłaszcza Ukrzyżowanego Chrystusa, do zkatowanych y krwią pluszczących członkow przykładał. NiesKor II 93.
2. przen. »udręczony moralnie«
  • DE'CHIRE', m. DE'CHIRE'E, f. part. adject. Laceratus. Laniatus, a , um. Cic. PODARTY POSZARPANY skatowany strapiony. Estre déchiré de doleur. Lacerari dolore. Cic. *Je suis déchiré de chagrin. Lácerat [!] me moeror meus. *Je suis déchiré par les remords de ma conscience. Me conscientiae stimulant. Cic. Srapiony [!] żałością. *Serce skatowane stargane żalem smutkiem. *Sumnienie skatowane zgryźliwością. DanKolaDyk I, 420.
Odsyłacze