Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PAŃSZCZYZNA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. pańszczyzna  
D. pańszczyzny  
C. pańszczyźnie  
B. pańszczyznę  
Znaczenia
»powinność na rzecz dworu,forma podatku oddawanego przez pracę przymusową w określonym wymiarze«
  • – Do wsi spokoyney/ do wsi wesoły Stękáiąc w iárzmach po páńszczyźnie, długi/ z pol się wracáią pracowite woły. TwarSDaf 130.
  • – Natym mieyscu z wybiorkiem haramzy zostanie Iednym tylko Panszczyznę odbywaiąc Hałła Bo się orda w potrzeby zadne nie mieszała. PotWoj 89.
  • – Do god będą robić panszczyznę Nowakowie, a od god Trzosłowie powinni zaczynac robotę Panską. KsKasUl I, 370.
  • – A kiedy dnia przybędzie, tedy w nagrodę tego, że dzień 1 onym upuszczono pańszczyzny, z każdej włóki ciągłej i kunicznej, żyta kop 8 wymłócić, wyczyścić i do świrna znosić powinni. PiotBrań 418.
  • – By odrobił Pánszczyznę, Pan oto niestoi, Ze chłop o głodzie robi, bo się plagi boi. CompMed 399.
  • – ...á w kontráktach z Dziedzicem, są ab utrinq[ue]; położone kondycye, nietylko iáka intráta, ále iaká powinność ná te intráte ma bydz prowadzona. Panszczyzna położona na chleb nie ná handle, co się y wyzey wywiodło. JabłSkrup 84.
  • – A tak trudno auctionować krescencyę przymałey Panszczyznie, in futurum Iaka będzie Sieuba przy Szczupłości wołow y co za Intrata tego Roku zlicznego zasiewu z wiadomością ludzi tamecznych fideliter miał mi pokazać. SapADiar 113.
  • Pańszczyzna. Frohn-Dienst, Herrn-Dienste. corvée; arbans; plur. m. oeuvres tributaires; faifances, f. plur. dzień wolny od pańszczyzny. T III 1323.
Przenośnie
  • Tu u nas wszystko idzie jak z kamienia albo jak za pańszczyznę, co jest w podziwieniu u wszystkich.SobJListy 551