Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

LAMUS

rzecz.
m
Warianty fonetyczne: LAMUS, LAMUZ, LEMUS, LIAMUS
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (lamus, lemus, lemuz, lemuż), T (lamus, lemus), L (lamus, lemus; XVI-XVIII), SWil (lamus), SW (lamus, lemus), SJP (lamus)

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. lamus   || lamuz   || lemus  
D. lamusu   || lamuzu  
lamusa   || lamuza   || liamusa  
B. lamus   || lamuz  
N. lamuzem  
Ms. lamusie   || lamuzie  
lm M. lamusy   || lamuzy  
B. lamusy  
Etymologia
niem. Lehmhaus
Znaczenia
»budynek koło dworu albo pomieszczenie w dworze do przechowywania cennych przedmiotów, zbroi itp.«
  • – NA ten Lamuz powinni dać y poddani nasi, po trzy grosze z Włoki [...]. VolLeg III 183.
  • Lamus pełen wszelakiego Jest rynsztunku żołnierskiego. SzlichWierszeWir I 169.
  • – Dłuski nazwał się Mikołay od Biecza spod gorza chlopski syn sluzac tam u sliachcica porąbał bel zdradą w karczmie kilku chlopow circa 1616, wydal go pąn, wsadzono w kaydany a na noc do liamusa. TrepNekLib 70.
  • – RAKOSKI [...] że się beł w Olkuszu nauczeł dealbacyjej, począł bić pieniądze w lamusie połajowskim. TrepNekLibDworz 306.
  • LAMVS alias SKLEP zporząnnym mieć záwárciem ták dla ogniá (strzez BOŻE) iako teź y dla postronnego y domowego złodzieiá. HaurEk 3.
  • – Przy dworze piwnica zawalona, na który lamus od zgniłości pochylony; dla złego poszycia z gruntu poratować piwnice i lamusu trzeba. InwKal I 201.
  • – Fortka idąc do ogrodu na zawiasach żelaznych. Z tych idąc do lamuzu, tam drzwi pierwsze na zawiasach wielgich żelaznych z wrzecądzem i kłódką; drugie drzwi na górę na zawiasach żelaznych z wrzecądzem i skoblem. W tym lamuzie skrzyń wielgich 2 i stół. InwKal I 304.
  • – Zaraz też pobok tego spichlerza schowanie pewne na kształt lamuza dla chowania mlecznia; tylko dolne schowanie z zamknięciem. InwKal I 307.
  • – Obory za lamuzem w podwórzu; jedna część nowa z wrotami dwojgiem i drzwiami na pośrodku, druga zaś część zła, poprawy potrzebuje znacznej. InwKal I 581.
  • – Wojska cudzoziemskiego autoramentu przechodzące i za asygnacyjami jm. pana marszałka lokowane w dobrach ziemskich [...] lamusy, spichlerze, piwnice odbijają, konie i woły zabierają [...]. InsWołRzecz 22.
  • – Do Architektury domowey należą 1mo Skarbce, lamuzy, do złożenia y konserwacyi sprzętow domowych droższych służące [...]. BystrzInfArch D3v.
  • – Officyny, ktore ciepła potrzebuią, iáko to Kuchnia, Piekarnia, Łáźnia, Pralnia, etc ná południe wygodniey się lokuią. Officyny, ktorym zimno przyzwoitsze, iáko to Lamusy, Szafarnie, Szpiklerze, ná pułnoc. BystrzInfArch Bv.
  • TRESOR LES CHARTRES [...] Tabularium. [...] Skarbiec ná papiery y dokumenta prawne Kancellarya Lamuz domowy DanKolaDyk II, 554.
  • – [...] koło owego Dziedzińca z Kolumnami, szły Stołowe Izby, Exedry dla Audyencyi. Pokoie do mieszkania; Pinacothecae, to iest lamusy, gwarderoby, albo mieysca do schowania, Biblioteki, wirydarze etc. ChmielAteny I 231.
  • – Chowanie, Lamus, Pinacotheca, po Włosku Gvarderobana szat chowánie ChmielAteny I 78.
  • Lamus, vid. Lemus. T III 711.
  • Lemus, g.a. ein Lehm-Haus; ein mit Lehm bedecktes Feuer-festes Behältniss, wo die Bauren ihre Sachen zur Feuers-Noth in Sicherheit bringen. un fauvequi-peut; souterain ou reduit couvert de terre grasse ou les villageois mettent leurs hardes à l'abris des flammes durant un incendie. T III 730.
Przenośnie
  • [O autorze paszkwilów] Aboż nie gorzej kradnie od koni, od kobył, Skoro się do lamusa cudzej cnoty dobył?PotFrasz5Kuk III 357