Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*PARTER

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: PARTER, PARTYR
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, L, SWil


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
lp B. parter  
N. parterem  
lm M. uż. nosob. partery  
D. parterów  
Etymologia
z fr. par terre 'przyziemie'
Znaczenia
1. »kobierzec z kwiatów, grządka«
  • – Będą na placu włoskie dziardyny partery Wirydarze Altany grot[h]y kuridarze Balety maszkaraty Curanty PawanyPasamezy nuz potym włoskie opisanie Aby rzeczone ze był we Włoszech Xiądz Dz[i]erbin Asz tez na koniec rzecze Odprawiłem pierwszą Czesc ide iuz do drugi. OpalKSat 111.
  • – To [miejsce] bukszpanowym parterem i sawinami na kształt cyprysów wyniosłemi wysadzone, kamienna balustrata wokoło ogradza. LubSArtPol I, 150.
  • – Wszystkie pogańskie narody [...] Jeśli wpadną [zaczną wymieniać, przytaczać] [...] w ogród, to tam i róże, i lilije, i partery, i cyprysy, i cedry, ledwo nie od palmy aż samego czosnku tej deskrypcyjej nawąchamy się. LubSArtPol 193.
  • – Cieszyć się Flora, że piękne Partery, Pod Jey dozorem wszystkich wabią oczy. DrużZbiór 307.
2. »rodzaj cennego materiału, tkaniny; dolna część stroju uszytego z tego materiału«
  • – Sak parter perłowy [damski]. ArchRadziw 1638 1745/ 353, 11.
  • – Suknia perłowa partyr manta y spodnica. ArchRadziw 1638 1745/ 353, 11.
  • – Skąd [JejMci] córki tak drogi i konsztowny parter noszą i dźwigają na sobie? MałpaCzłow 175.
  • – Widzę modny na wierzchu parter kilkadziesiąt szacownych łokci wymierzony, modno, dostatnio i sudanno na róg i szlak teraźniejszy pofałdowany, pokawałcowany i urobiony. MałpaCzłow 288.
  • – Wkrótce zaiaśnieie Polska miásto parterow, złotogłow, Jedwabiow, faget, niech nie cięży y palalak, albo madzelono. BystrzPol O.7v.