Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

RZYMSKI

przym. od
  RZYM
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1609
Formy gramatyczne
lp M. ż rzymska  
n rzymskie  
D. m rzymskiego  
N. ż rzymską  
Ms. m rzymskim  
lm N. rzymskiemi  
Znaczenia
1. »rzymsko-katolicki«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • katoliczka rzymska:
    • – KRolowa nie może być koronowana tylko Katoliczka Rzymska, tak Alexandra Zona Schizmatyczka nie była koronowana, jako i Augusta II. dla odmiennych Wiar. ŁubHist 147.
  • biskup Rzymski:
  • »papież«
    • – Rzym, iest [...] stolicą Biskupów Rzymskich. OvOtwWPrzem 628.
    • – Zaraz z początku Chrzesciaństwa, to iest Roku 43 Piotr S. był Biskupem Rzymskim, po ktorym Chrzescianie zawsze takiego namiestnika Chrystusowego obrali, jako się z historyi koscielney o tym dosyć obszernie doczytać moze. IntrHist 184-185.
    • – Ale iako przedtym Ludovicus Pius, ták potym S. Henryk Cesarz, tę niespráwiedliwą extorsyą y pretensyą cale znieśli, lubo nowych kontrowersyi y niezgod między Cesarzami y Biskupami Rzymskiemi, ta abrogacya abusuum, otworzyła campum [...]. ChmielAteny II 120-121.
  • benedykcja rzymska (sz. zm.):
    • – Tamże [pod Warną] poległ Julianus Kardynáł, animuiący Woysko, Rzymską Benedykcyą do batálii. ChmielAteny I II, 350.
    • – Clerus Hiszpański więcey Dobr trzyma, niżeli świeccy Panowie: […] Benedykcya Rzymska, wyprożnione nápełni szkatuły [o subsydiach papieskich na wojny z heretykami]. ChmielAteny I II, 36.
  • brewiarz rzymski:
    • – Manssionarystowie Czterze ze trzema Skolnemi zwysz Napiszanemi y powinni Spiëwac Officium B V Mariae według opisanego Breuiarza y Mszału Rzymskiego głoszem wdziecznÿm y wyraznÿm Kazdego Roku y dnia ze Mszą S de B V Maria. KomonDziej 120.
    • – [Papież Sylwester] Ochrzciwszy Konstantyna Cesarza y pierwsze od niego szczodre fundacye wziąwszy [...] tak miarkował, że iako w Brewiarzu Rzymskim czytać można; ductu caelestis prudentiae, quâ Ecclesiam administrabat to postanowił, ut Clericis copiosis egentes conjungeret, et sacris virginibus, quae ad victum necessaria essent suppeditaret. LeszczStGłos 24.
2. »związany z Imperium Rzymskim«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • cesarz rzymski (sz. zm.):
    • Cesarzow Rzymskich wielkie dzieła Konstantynowa smierc Iak oszpeciła. PasPam 110.
    • – Przychodzi mi na pamiec Rzymskiego Cesarza Symbolum. PasPam 273.
    • – Iednak Biskupi albo papieze Rzymscy nie w Wielkiey byli animadwersyi, poki Cesarze Rzymscy poganami byli. IntrHist 185.
    • COMBAT naval [...] BITWA, wodna woyna okrętowa ktorą Cesarze Rzymscy zwodzić kazali dla rozrywki. DanKolaDyk I, 321.
  • imperium Rzymskie:
    • IMperium Rzymskie [...] rozciągáło się od Oceanu Hibernickiego áż zá Tigris rzekę y od Oceanu Atlántskiego áż do odnogi Perskiey y od Atlantu áż do pusczey Káledońskiey[...]. BotŁęczRel III 65.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • rumien rzymski:
    • – Bole vśmierza subtelnym przenikániem swym/ ktorym iest Roży podobny. A swym rozgrzewániem do oliwy może bydź przyrownány. Ale Rumien Rzymski pełny y niepełny. Tákże Rumien Angielski we wtorym stopniu są rozgrzewáiące/ y wysuszáiące. SyrZiel 793.
    • – O Rumnách dwu Rzymskich. WEWłoskich kráinách najduie się dwoy Rumien okrom tego ktorysmy przed tym opisá[li] Chamomellum vtrumq; Romanum. Edle Hamillen/ Romisch chamillen. SyrZiel 801-802.
  • rumień rzymski:
    • Chomonilla Romana. Römischer Kamillen. Rumień Rzymsky. GuldOn 5.
  • rumianek rzymski:
    • – Weźmi [...] kwiecia Rumienku Rzymskiego, Melissowego, Máruny [...]. VadeMed 231.
    • – Weźmi: Kwiatu Bzowego. Kwiatu Kommonicy Włoskiey, albo Flores Melilothi. Kwiatu Rumianku Polnego, Kwiatu Rumianku Rzymskiego, każdego 2. Garści. BeimJelMed 266.