Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*CHARŁAK

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: *CHARŁAK, *HARŁAK
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII, XIX bez cyt.), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1601-1738
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
D.   charłaka
liczba mnoga
M. uż. osob.   charłacy
D.   charłaków
N.   harłakami
Ms.   charłakach
Znaczenia
1. »człowiek ubogi, biedak, nędzarz«
  • – Niedawny czas [...] było nalezytego gospodarza dziewiąci, teraz nas mizernych y głod cierpiących charłakow tylko piąci. SupGniezUl I, 765.
  • – Żal się Boże tak ogromnej fatygi WMćPaństwa, którą, widzę, nadgradza ciągnienie do proporcyi imprez podjazdowych od miasteczka do miasteczka, ode wsi do wsi, od dworu do dworu, z ostatnią zgubą mizernych charłaków szlacheckich. MałpaCzłow 281.
  • – Barziey w ten czás, kiedy z sobą trzaskiem y furyą vestigia swoich rządow imprimit, źle czynić, commune iest z náylichszemi harłákámi, dobrze czynić, z samym tylko Bogiem commune. DanOstSwada II, 4.
  • – To stuka, co damy Tak wielkiemu Panu, kiedy nic godnego dla niego nie mamy - Chyba jak charłacy, Ze mu z nasej pracy Co darujemy. RozPasOkoń 307.
2.  ekspr.  »tu w lm: słabi przeciwnicy«
  • – Wojsko teraz niepłatne! To racya gładka, Niegodnaż zmiłowania ojczyzna, bo matka, Nielekce zatrudniona od Moskwy, Kozaków, Od Sasów, od kałmuckich, wstyd wspomnieć, charłaków. Wojsko teraz niepłatne - przez piętnaście roków Kiedyście ani piersi, ni odważnych boków Nie stawiali za Polskę, a biorąc zapłatę Niemylną na półroczną skarżycie się stratę. ZarzLudzRzecz 179-180.