Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

CHABINA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: CHABINA, HABINA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVI-XVII), SWil, SW

Nienotowany w słownikach:
SStp, SJP

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   chabina ||   habina
D.   chabiny
N.   chabiną
Znaczenia
1. »pręt, rózga«
  • Chábiná/ vide Rózgá 1. Kn 62.
  • – Iak się owo dziecko bierze/ Rozkwilone do Mácierze/ Kiedy swąwolne boiąc się chabiny/ Gniewnemu Oycu czyni przeprosiny. KochProżnLir 98.
  • – Poki się giąc pozwoli habina, Iakiem kto drzewem, miec ią sobie zyczy, W Cnotach go [syna] oraz y w naukach cwiczy [Syloret]. PotSyl 5.
Przenośnie
  • Jeśli, miły Panie [Boże] Spuścisz jak ociec swój prącik na syna, Że go chabiną muśnie Twe kazanie, A wtym zawoła do Ciebie chudzina, Powściągniesz ręki na jego wołanie.LubSTobPol 83
  • Leząc chłopiec po ptaki strącił karki z drzewa. Niechże się, rzekę, każdy człek tego spodziewa, Co się wyżej po rzeczy mniej potrzebne wspina, Żeby się nie urwała krucha z nim chabina.PotFraszBrück II II, 164
2. »rozwidlony pręt, wskazujący przez wychylenie końców widełek ukryte w ziemi złoża czego, różdżka«
  • – Złoto mieć potęgą chábiny Można/ o iednym końcu rożnorogi [...] Tá rozgá w czyiey gdy ściśniona dłoni Swą przyrodzoną mocą się nákłoni Kędy pod Ziemią złoty skarb zákryty On záraz wyda Pálcat známienity. KochProżnLir 69.