Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

GENERAŁ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: GENERAŁ, JENERAŁ, GIENERAŁ
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn (jenerał, generał), T (gienerał, generał), L, SJP (generał, jenerał)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), SWil (?), SW (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   generał ||   gienerał ||   jenerał
C.   generałowi
B. uż. żyw.   generała
N.   generałem
liczba mnoga
N.   generałami
Znaczenia
1. »najwyższy oficer; wódz; komendant«
  • – Miał kommęndę iako nad naszym tak y nad Cesarskiem Woyskiem ktorego było 14 tysięcy z Generałem Montekukulem [Montecuccolim]. PasPam 57.
  • – Tys Zołnierz ia Zołnierz ty Generał ia Generał. PasPam 71.
  • – Wysłał [generał Montecuccoli] iednak Officerow z pewnym traktatem ktorych gdy obacz Dziad Skocz iako piorun kunim Supponendo [rozumiejąc] że Generał wyiezdza alec jak obacz że kto inszy stanął y obacz Legacyią. PasPam 71-71v.
  • – Było Prawda w Wiedniu Praesidium wielkie, Kommendant dobry kawaler Generał Staręmberk Armaty y Prochow podostatku. PasPam 258v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • generał adiutant:
  • armatny generał:
  • generał artyleryi:
  • generał wojsk || generał wojska:
    • – Iest tedy pierwszy [list] w ten sens. Stephan Na Czarnczey y Tykocinie Cz[ar]niecki Woiewoda Zięm Ruskich Generał Woyska Io kMSCi. PasPam 161v.
2. »tytuł używany przez niektórych wojewodów, generalny starosta jakiejś ziemi«
  • – Assekuracyia tak Wielmoznemu niegdy Stefanowi Czarnieckiemu Woiewodzie y Generałowi Kiiowskiemu Hetmanowi Polnemu koronnymi [...] słuzyc ma. PasPam 212.
3. »główny przełożony zakonu«
  • Jenérał/ ábo Genérał zakonu ktoregokolwiék. Kn 245.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • generał dominikanów:
  • »najwyższy przełożony w zakonie«
    • – Doniosłem Iz mam z Rzymu do Ienerała WW OO Dominikanow approbate na drugie Triennium obliguiąc aby onego chcieli obrac. SapADiar 106.