Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ADMINISTRACYJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, T, L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn

Formy gramatyczne
lp M. administracyja  
D. administracyi   || administracyjej  
C. administracyjej  
B. administracyją   || administracyję  
Ms. administracyi   || administracyjej  
lm D. administracyj  
B. administracyje  
Etymologia
łac. administratio
Znaczenia
1. »zarządzanie czym, sprawowanie władzy w jakiejś dziedzinie, na jakimś terenie«
  • – Rządzenie świata od Pana Boga/ iest podobne administracyiey krolestwa ziemskiego. StarKaz II, 526.
  • Constitutum, aby Commisarze y Pisarze Skarbowi/ Rachunki Administracyey y Deputacyey swoiey ab Anno 1644. począwszy/ oddali. MerkPol 15.
  • – Allegavit pana Brunszwika, teraz administratora tych dóbr JKM [...], że kwity dawał za administracyi swojej z kanonu. InwPuck 65.
  • – Mając sobie zleconą administracyją żup krakowskich od im. p. Stanisława hrabię Denhoffa, miecznika koron[nego], marszałka konfederacyjej generalnej stanów Rzpltej, który w daniu raz tymże żupom protekcyi inhaerendo non desistit skarbu Rzpitej providere emolumenta, włożył to onus na mnie administracyjej, abym insistendo komisyjej a. 1690 reasumowany w tych żupach obojgu, także stosując się in a. 1706 uczynionej przeze mnie, nie tylko zważył obserwowane gradus gospodarstwa, według dawnych zwyczajów opiewających, konserwacyją i tychże egzekucyją, ale et nova auge promocyjej onegoż postanowił dyspozycyją, którą niżej w wyrażonych punktach ichm. pp. oficyjalistom przy ordynacyi mojej daję. InsGór 73.
  • – Hiszpanskie Panstwo [...] w Administratiey zostaiące Electora Bawarskiego. SobTDzien 32v-33.
  • – Im P Kasztelanowi Kaliskiemu, wypowiedziawszy iusz Arędę Klucza Zninskiego, odebrałem go y pusciłem w Administratią P. Romanowi Staroscie Memu. RadziejKor 55.
  • – Tegoz Roku Administratią Pa[ń]stwa Zywieczkiego trzymał IM Pan Samuel z Lipia Lipski Starosta Rawski y Stanisławski y Zywiecki. KomonDziej 148v.
  • – W roku 18. żeniącym się wolna chudoby swoiey dana administracya. ChmielAteny I II, 19.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • administracyja skarbu:
    • Administracyę skarbu wielkiego księstwa litewskiego oddano p. Pociejowi i p. Wołowiczowi. ZawiszaPam 222.
  • administracyja celna:
    • – Żeby Scartahelli áni plebei do żadnego Officium Skarbowego et nominatim Pisarstw Skarbowych, ádministracyi Celnych, Zup, Myt, Komor przypuszczani nie byli. DanOstSwada I, 23.
  • administracyja wodna:
    • – [...] iedna Administracya wodna y Wielkopolska Ceł Koronnych wypłaca wszystko to, co do Skarbu wnoszą Contrahentes. DanOstSwada I, 25.
  • administracyja sprawiedliwości:
    • Securitatem internam; [...] zawisła na iedności w radach, na exekucyi praw [...], na subordynacyi Przełożonym, na administracyi sprawiedliwości. LeszczStGłos 10-11.
Przenośnie
  • To iedynie z młodości moiey w intentach miałem ábym był dociekł, czy też sublunarnych wszystkich rzeczy przy gwiazdach administracya?BystrzInfZup 13 nlb
2. »udzielanie«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • administracyja sakramentów:
    • – Drugą corkę Czart wydał Simoniam za Kapłany y Prałaty [...] Aby za administracyią sakramentow y pracą około zbawienia ludzkiego/ zapłatę iako naywiększą wyciągali. StarKaz II, 329-330.
    • – S. LEO II [...] postanowił warować się Simonii w Administracyi Sakramentow. ChmielAteny I II, 152.