Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARIAN, ARIANIN

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, L (XVII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   arian
  arianin
D.   ariana
  arianina
C.   arianowi
Ms.   arianinie
W.   arianie
  arianinie
liczba mnoga
M.   arianie
uż. osob.   ariani
  arianowie
D.   arianów
C.   arianom
B. uż. osob.   arianów
N.   ariany
Ms.   arianach
Etymologia
śr. łac. arrianus
Znaczenia
1. »wyznawca arianizmu, doktryny stworzonej przez Ariusza w IV w.«
  • – Theodoryk krol Gottow Aryanin [...] okrutnie vmierał. BirkEgz 5.
  • – [Kościół] za czasow Teodozyusza Wielkiego od Arrianow Heretykow pod czas II. Synodu Konstantynopolitańskiego spalony. ChmielAteny II 459.
2. »wyznawca arianizmu, doktryny wyodrębnionej z ruchu reformacyjnego w XVI w., antytrynitarz«
  • – Rożnej kondycyi i religii ludzie [byli]: schizmatycy, lutrowie, kalwinowie, aryanowie. NiemPam 199.
  • – Chrześcianie między sobą dysputacie czynią, iako Katholik przeciwko Lutrowi, Luter przeciwko Aryanowi, Aryan przeciwko Lutrowi y Katholikowi. KorRoz B3-B4v.
  • – Rozmowa Theologa Katholickiego, z Rabinem Zydowskim. Przy Aryaninie nie prawym Chrześcianinie. KorRoz A.
  • Arianie też suplikowali do stanów o eksporrygacyją egzekucyjej o nich napisanej. ChrapDiar I 247.
  • – Widywaliśmy Arianow, nigdy u nich tańcow nie widać było, nigdy słowa szpetnego nie słychać, a kiedy weselne gody odprawowano, Psalmy z sobą spiewali. MłodzKaz II, 460.
  • – Nie jedenże katolik nie wierzy z Kościołem - Czemuż mu wsi niebiorą z aryjany społem? PotPis I, 313.
  • – W R.P. 1658 na sejmie warszawskim [król Jan Kazimierz] [...] wydał dekret wypędzenia z Królestwa arianów. BystrzKalFil 269.
  • ARYANI rozmnożyli się byli w Polszcze. ŁubHist 134.