Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

SĄDZIĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  sądzić
czas teraźniejszy
lp 1. os.   sądzę
lm 3. os.   sądzą
czas przeszły
lm mos 3. os.   sądzili
czas przyszły złożony
lp m 3. os.   sądzić będzie
tryb przypuszczający
lp m 1. os.   sądziłbym
imiesłów współczesny
  sądząc
nieosobowy czas przeszły
  sądzono
Znaczenia
1. »stawiać przed sądem, wydawać wyrok zgodny z prawem, skazywać na karę sądownie«
  • – Iedęn tylko X. Piekarski a Skaraszowski [Skorazowski] [...] ci go urodzili ze go przecię nie Sądzono ale kazano mu zaraz z Woyska iechać. PasPam 91v-92.
  • – Zawołaią iedni Sądzic go drudzy bic Poganskiego Syna. PasPam 185.
  • Sądzic tedy Pana Lubomirskiego Conclusum zwodzą na Niego Swiadkow przekupuią że by na niego Swiadczyli. PasPam 191.
  • – Na onym Seymie Burchackiego Sądzono że wziął 4000 Zło. od Posła Cesarskiego. PasPam 194v.
2. »wydawać sąd, opinię o kim, o czym; osądzać, oceniać«
  • – Oycowie do Synow pisali, zony do Męzow, że by tam niechodzic chocbyzasług y pocztow postradać. Bo wszyscy nas Sądzili za zgubionych. PasPam 53v.
  • – Konie [...] uczyniły okrutne pryskanie [...] wszyscy to Sądzili pro bono omine iakoz y tak się stało. PasPam 54.
  • – Trup wszystek padł za nimi głową co zawsze Woięnnicy sądzą za znak zwycięstwa. PasPam 93.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • sądzić kogoś być jakimś:
  • »uważać, że ktoś jest jakiś, uważać kogoś za jakiegoś«
    • – Tęz iednak co y IoMSC Pan Pod kanclerzy MMPan y Brat maiąc prae oculis konsyderacyie bardziey go winnym bydz sądzę. PasPam 136v.
    • – Iam tez sobie Sobie folgował a on tez s temu nie przeciwił Sądząc m bydz bardzo piianym. PasPam 163.
3. »mniemać, przypuszczać«
  • – Tak sądzę że bym wiele mogł zaszkodzic gdy by mię moia nierządziła pocciwość. PasPam 184v.
  • – Iak się kołowanie zaczęło Rozni roznie sądzą ten będzie krolem, ten będzie. PasPam 230.
Podhasła

*SĄDZONY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lm M. mos   sądzoni
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji