Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

POSŁAĆ I

czas. dk
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1618
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  posłać
czas przeszły
lp m 1. os.   posłałem
  posłałem
3. os.   posłał
ż 3. os.   posłała
lm mos 1. os.   posłaliśmy
  posłaliśmy
3. os.   posłali
czas zaprzeszły
lp m 3. os.   posłał był
czas przyszły prosty
lm 1. os.   poślemy
imiesłów uprzedni
  posławszy
nieosobowy czas przeszły
  posłano
 
Znaczenia
1. »wysłać«
  • – Tym czasem powraca trębacz do nich posłany częstuiąc ich parolem iezeli chcą. PasPam 58v.
  • Posławszy do Niewodu to przyniosł Chłop ryb wor az się pod nim zgiąn. PasPam 64v.
  • Posłali wodzowie do DunckorunSkiego [Dołgorukiego] ze by dał pole. PasPam 103.
  • Posłał Woiewoda Ruski podiazdy potęznę nate mieysca gdzie Słyszeli o kozakach chcąc się zniemi powitac za daniem znac od podiazduw. PasPam 109.
  • Posłałęm z Niemi czeladz y konie swoie co mi były nie potrzebne. PasPam 153.
  • – Przysłał do mnie Czar IoMSC że bym posłał przystawa swego za Granicę Posłęm [zam. posłom] Iego na Seym idącym. PasPam 159v.
  • – Idę do Woiewody y posłałęm przodęm chłopca. PasPam 160v.
  • – Do Ordy posłano Inwituiąc ich natę Woynę obiecał się z razu Han wyniść we Stu Tysięcy ale potym odesłał że tego Nieuczynię. PasPam 192.
  • – Zaraz swoich posłalismy Posłow. PasPam 231v.
  • – Nieposłano tu nas dla Ięzyka tylko dla wiadomosci. PasPam 237v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • posłać posiłki:
    • – Cesarz wymowił się Paktami [...] ze Szwedem z tey racyiey posłać posiłkow niemoże. Druga Exkuzacyia że Woyska pro tunc [wtedy] nie miał. PasPam 53.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • (wariant I):
    Gdzie diabeł nie może/ tám Bábę pośle. RysProv B3v.
  • (wariant II):
    Gdy sam szátan spráwić niemoże/ tám oszustá/ álbo bábę posle. SyrZiel 1079.
2. »przekazać«
  • – Szwedzi porwali napodiezdzie Towarzysza MySliszowskiego y posłali go krolowi pod koppenhagen. PasPam 72v.
  • – Więzniow kilku posłano krolowi. PasPam 92.
  • – Nazaiutrz posłano po nich karetę krolewską. PasPam 174.
  • Poslęmy głowę wpodarunku Panu Sobieskiemu. PasPam 243v.
  • – Straszowski mi powieda że chciał krol posłac piniądzmi Ukontentowanie. PasPam 254v.
  • – Krolo[wa przez] niego y przez drugiego Francuza posłała [...] dwadziescia tysięcy Czerwonych Złotych Sup[p]lementu do obozu. PasPam 285v.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • posłać ordynans:
    • Posłano zaraz Ordynans do Muraszki że by wolęntarzow y Luzną czeladz wyprowadzili z zagory na oko Nieprzyiacielowi. PasPam 106.
3.  przen.  »wyrzucić w powietrze«
  • – Insza to bywało owych Lat że kamykami a Oszczepami do siebie ciskali [...] A insza teraz [...] kiedy poszlą insze Elementa korrumpuiące y wody ad usum [do użytku] potrzebne truiące. PasPam 258v.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • posłać pozwy:
    • – Pisałem do Pana Miłośnickiego Gubernatora Bychowskiego, na ktorego ręce posłałem Pozwy cum omni Informatione Obliguiąc aby posłał Ienerała do Hrabstwa Hereckiego [...]. SapADiar 123.
Podhasła

POSŁANY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   posłany
B. m   posłanego
lm B. mos   posłanych
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji

*POSŁAĆ II

czas. dk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki nie notują
Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
czas przeszły
lp m 3. os.   posłał
czas przyszły prosty
lp 2. os.   pościelesz
Znaczenia
1. »rozłożyć«
  • – Kiedy mu Woz uwiązł na przeprawie to wyiąwszy nąmiot z woza słuszny Turecki zdobyczny to go posłał przed konie że by się prędzey z błota dobyły y tak woz wyprowadziwszy owego Namiotu w błoto wtrętowanego odiechał. PasPam 268-268v.
2. »przygotować posłanie«
Przenośnie
  • Iezeli by cię Ciele karanie minęło Patrzay że iako poscielesz duszy swoiey.PasPam 197