Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

PSI

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn

Nienotowany w słownikach:
SStp (?), SXVI (?), T (?), L (?), SWil (?), SW (?), SJP (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1613
Formy gramatyczne
lp M. m psi  
ż psia  
D. m psiego  
ż psi  
n psiego  
lm D. psich  
B. nmos psie  
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji
  • Pśi/ (adiectiuum) Caninus [...] Kn 895.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • psi biszkont || psi biszkunt:
    • – Któż by mógł wypowiedzieć [...] Przysięgłe obietnice, złości wyrządzania, Pojrzenia konające, słowa rozpalone, Dyskursy do pół sensu nie doprowadzone, Szepty zalotne w ucho, szczypania łechciwe I wszytkie psie biszkunty ręki niewstydliwe! MorszAUtwKuk 327.
    • – Rzekłby drugi, że jeszcze dziewczę jest bez winy. A ona się już z młodu psich biszkontów uczy I w tym się do ośmi lat ono dziewczę ćwiczy. WierszForBad 154.
  • psi bluj:
    • – Wziąć [...] korzenia psiego bluiu trawy dwá łoty. SyrZiel 1304.
    • Psi/ trawy świeżey do swego czyścienia używáią/ záczym womity miewáią/ y ztąd názwáli ią Psimbluiem. SyrZiel 1304-1305.
    • Psibluy/ álbo Psia pasza/ [...] Gramen caninum, Canarina, Cynagrostis, Gramen canarium Hundtsgrap/ Hundtstzahn. SyrZiel 1306.
  • cebula psia (sz. zm.):
    • – Szpilanká/ v. Psia cébulá. Kn 1121.
    • Cébulá psia/ vide Psia cébulá. Kn 59.
    • Psiá cébulá/ Szpilanká/ Podéyrzon żołty. Bulbus vomitorius [...]. Kn 895.
    • Psi Hunds-, hündisch. de chien, qui tient de chien [...] psia cebula, szpilanka, podeyrzon żołty. (bulbus vomitorius) Art von Mertz-Blumen. espèce de Jacinte [...]. T III 1799.
    • – Cebula. Zwiebel. ognon. cebula psia, vid. Psi - psia cebula [...]. T III 99.
  • psia trawa:
  • psia pasza:
  • cholera psia:
    • Cholera psia bárzo iest przeciwna wodzie, gdyż kiedy się zapáli, we psie wściekłym, dziwnie go boiącym się wody sprawuie. TylkRoz 188.
Związki frazeologiczne

  • psiego skoczyć:
  • »znaleźć się w złej sytuacji«
    • – Ja sama wszytkim rządzę, nie ma on nic w mocy, Jak mi się w czym uprzykrzy, pewnie psiego skoczy. SejmBiałBad 69.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • psi rumien (sz. zm.):
    • – Piołyn biały ábo szyroki. Absinthium album, Absinthium vmbelliferum. Weysser wermut/ Kronen wermut. TEn nie wyrasta wzwysz tylko ná piądź. Kwiátu o sześci listeczkách białego/ nieco podobne kwieciu Psiego Rumnu: Ná káżdey roscze po ośmi ábo dziesiąci listkow/ od inych dobrze szerszego/ białego/ á lábrem wykráwánego. SyrZiel 458 [358].
    • – Drugie [ziele wołowe oko]/ psiemu Rumnu/ ták liściem iáko kwiátem podobny/ że trudno podczás iednego od drugiego rozeznáć/ ieno że kwiecie tego Wołowego oká iest listkow szerszych/ á rożdżek mdleyszych. SyrZiel 780.
    • Rumien psi ábo śmierdzący. Rozdział 97. Cotula foetida: Amarisca. Comomilla syl. Foetida. Kröttendil. RUmien psi z káżdey miáry pachniącemu ták iest podobny/ że też częstokroć ich wielu sámym pozorem oszukawa/ rozumieiąc go zá pachniący. SyrZiel 803.
    • Psi rumięn/ Cytanthemis [...] Cotula foetida [...] Camomilla foetida [...]. Kn 895.
    • Psi rumien, ziele, la comamille. KulUszDyk 159.
  • psi rumianek (sz. zm.):
    • – Ten Rumien iest ták bárzo podobny Rumienkowi smierdzącemu/ ktory Psim [rumienkiem] zowią/ że pozorem ieden od drugiego rozeznáć trudno/ sámą tylko wonią [...]. SyrZiel 792-793.
    • – Moc i skutki. Te skutki więcey Márunce należą niźli iemu. Wszákoż temu Rumienkowi Psiemu służą, iako Dioskorides pisze. SyrZiel 803.
    • Cetula faetida, Psi rumienek [...]. CompMed 22.
  • psi rumen:
    • – Piołyn biały ábo szyroki. Absinthium album, Absinthium vmbelliferum. Weysser wermut/ Kronen wermut. Ten nie wyrasta wzwysz tylko ná piądź. Kwiátu o sześci listeczkách białego/ nieco podobne kwieciu Psiego Rumnu: Ná káżdey roscze po ośmi ábo dziesiąci listkow/ od inych dobrze szerszego/ białego/ á lábrem wytráwánego. SyrZiel 458 [358].
Związki frazeologiczne

  • chodzić psiego:
  • »włóczyć się«
    • – Jeżeli nie wierzycie, Polska wam opowie, Po której chodząc psiego, jakie oppresyje Ślachcie, braci swej czynił [Stefan Czarniecki]. NiewdzŚwięc 45.