Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DĄB

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
liczba pojedyncza
M.   dąb
D.   dębu
  dęba
B. uż. nżyw.   dąb
N.   dębem
liczba mnoga
D.   dębów
B. uż. nosob.   dęby
Znaczenia
»duże, rozłożyste drzewo liściaste o twardym drewnie, Quercus«
  • – Ták w rozdrażnionem własnie widziem byku/ Ktorego miłość bodzie zazdrościwa: Ogromnie ryczy y z onego ryku Ná więtszy się gniew i siłę zdobywa. Y gdy o bliskiem wie społmiłośniku/ Rogi o twárde dęby wyostrzywa. TasKochGoff 180-181.
  • – Tedy poznacie, żem Ja PAN/ gdy będą pobici ich leżeli w pośrzodku plugáwych báłwanow ich/ y około ołtarzow ich: na káżdym págorku wysokim/ po wszystkich wierzchách gor/ y pod każdym drzewem zielonym/ y pod kázdym dębem krzewistym/ ná ktorymbykolwiek miejscu spráwowáli wonność wdzięczną wszystkim plugáwym báłwanom swojim. BG Ez 6, 13.
  • Dab náski/ y cudzoźiémski/ rozmáity/ ábo żołędźiorodne drzewo/ Quercus [...] vide Buk [...]. Kn 110.
  • – Na gotowano do Mszey na pniaku sciętego dębu. PasPam 61.
  • – Pląsał dąb, grab, buk, klon, wiąz, brzost i fladrowany Jawor i z agarykiem czerwiem nietykany Modrzew. KorczWiz 10.
  • – Auster cedry wali dęby sciele mostem. MikSil 87v.
  • – Dosyć tu będzie na moy rozum podły [...] Przynaymniey w lesie Dęby, Sosny, Jodły, Rachować, w tey się Artmetyce ćwiczyć. DrużZbiór 304.
  • Dąb, g. [dęb]a. ([dęb]u). Eiche. un chene. T III 201.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • dąb samica:
    • dąb samica. Eiche weiblichen Geschlechts. drille. T III 201.
  • bibl. dęby basańskie:
  • »dęby z →Basanu«
    • – Z dębow Básáńskich czynili wiosłá twoje: Láwy twoje urobili z kości słeniowych/ y z bukszpanu z wysep Citimskich. BG Ez 27, 6.
Związki frazeologiczne

  • chłop jako dąb:
  • »silny, wysoki mężczyzna«
    • – Padł wznak srogi chłop iako dąb. PasPam 229.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • mały robak wielkiego dębu tocząc na ostatek obali. eine kleine aber oftere Bemühung thut Wunder. l'eau qui tombe goute à goute, creuse le plus dure rocher; à la continuë l'eau ronge la pierre. T III 201.
  • Bać się trzébá trzcinié/ Gdy wiátr dąb wywinié. KnAd 8.