Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

DĄB

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. dąb  
D. dębu  
dęba  
B. dąb  
N. dębem  
lm D. dębów  
B. dęby  
Znaczenia
»duże, rozłożyste drzewo liściaste o twardym drewnie, Quercus«
  • – Ták w rozdrażnionem własnie widziem byku/ Ktorego miłość bodzie zazdrościwa: Ogromnie ryczy y z onego ryku Ná więtszy się gniew i siłę zdobywa. Y gdy o bliskiem wie społmiłośniku/ Rogi o twárde dęby wyostrzywa. TasKochGoff 180-181.
  • – Tedy poznacie, żem Ja PAN/ gdy będą pobici ich leżeli w pośrzodku plugáwych báłwanow ich/ y około ołtarzow ich: na káżdym págorku wysokim/ po wszystkich wierzchách gor/ y pod każdym drzewem zielonym/ y pod kázdym dębem krzewistym/ ná ktorymbykolwiek miejscu spráwowáli wonność wdzięczną wszystkim plugáwym báłwanom swojim. BG Ez 6, 13.
  • Dab náski/ y cudzoźiémski/ rozmáity/ ábo żołędźiorodne drzewo/ Quercus [...] vide Buk [...]. Kn 110.
  • – Na gotowano do Mszey na pniaku sciętego dębu. PasPam 61.
  • – Pląsał dąb, grab, buk, klon, wiąz, brzost i fladrowany Jawor i z agarykiem czerwiem nietykany Modrzew. KorczWiz 10.
  • – Auster cedry wali dęby sciele mostem. MikSil 87v.
  • – Dosyć tu będzie na moy rozum podły [...] Przynaymniey w lesie Dęby, Sosny, Jodły, Rachować, w tey się Artmetyce ćwiczyć. DrużZbiór 304.
  • Dąb, g. [dęb]a. ([dęb]u). Eiche. un chene. T III 201.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • dąb samica:
    • dąb samica. Eiche weiblichen Geschlechts. drille. T III 201.
  • bibl. dęby basańskie:
  • »dęby z →Basanu«
    • – Z dębow Básáńskich czynili wiosłá twoje: Láwy twoje urobili z kości słeniowych/ y z bukszpanu z wysep Citimskich. BG Ez 27, 6.
Związki frazeologiczne

  • chłop jako dąb:
  • »silny, wysoki mężczyzna«
    • – Padł wznak srogi chłop iako dąb. PasPam 229.
Przysłowia, sentencje, skrzydlate słowa

  • mały robak wielkiego dębu tocząc na ostatek obali. eine kleine aber oftere Bemühung thut Wunder. l'eau qui tombe goute à goute, creuse le plus dure rocher; à la continuë l'eau ronge la pierre. T III 201.
  • Bać się trzébá trzcinié/ Gdy wiátr dąb wywinié. KnAd 8.