Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ARKUSZ

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI, Kn, T, L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp

Formy gramatyczne
lp M. arkusz  
D. arkusza  
B. arkusz  
N. arkuszem  
Ms. arkuszu  
lm D. arkuszy  
B. arkusze  
Ms. arkuszach  
Etymologia
łac. arcus
Znaczenia
»kawałek papieru określonego formatu i wielkości, także miara objętości tekstu«
  • – Vczynić worek na wielkość arkusza papieru wszerz y wzdłuż. SyrZiel 797.
  • – O Pápierze. Bellá Pápieru ... 10 Ryz. Ryzá ... 20 Liber. Librá ... 25 Arkuszy. GorAryt 73.
  • – Ktorzy [dzisiejsi poeci] od dawnych, dobrych nákradszy wierszow, zá swe własne vdawáć zwykli, żadney tám nie maiąc własności, oprocz kilku arkuszy Pápieru y bánieczki inkaustu. AndPiekBoh 13.
  • – Kiedy pili na zdrowie carskie Tom ia owe Tytuły musiał wymieniać z karty bo tego zpuł arkusza a trudne bardzo y Niezwyczayne. PasPam 164v.
  • – Napisałem tedy Informacyiey Arkusz iako znią [wydrą] maia postępować. PasPam 255.
  • – Solutią taką iednak Sługom takim wydawać trzeba sposobem, niech ma każdy osobny Regestr, dwa albo trzy sszyte Arkusze papieru. HaurEk 69.
  • – Jeżeli grunt przechodzi milę, radzę nadstawić arkusza papieru; aniżeli węższą skalę rysować od cala iednego. Gdyżby Mappa arkuszowa, dwie mili gruntu reprezentuiąca, musiała bydz bardzo szczupła y nie wyrażna. SolGeom III 173.
  • – Na co było tak siła racyi na trzech drukować arkuszach. JabłSkrup 19.
  • – Bawiłem się tedy w Wohyniu jeszcze niedziel dziewieć i 70 arkuszów ścisłym charakterem dekretu napisałem. MatDiar I, 372.
  • Arkusz, g. [arkusz]a. ein Bogen Papier. feüille de papier. T III 11.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • arkusz łamany:
    • Arkusz łamány ná części dwie/ cztery/ [...] v. Sékstérn. Kn 9.
    • arkusz łamany na części dwie, trzy. T III 11.
  • arkusz niełamany:
    • Arkusz pápieru nie łamány/ Plagula, philyra, vel philura [...] v. Papierowe drzewko. Kn 9.
  • arkusz regałowy (sz. zm.):
    • Arkusz wiélki régałowy/ v. Papier régałowy. Kn 9.
    • – Régał/ régałowy árkusz/ v. Pápier régałowy. Kn 914.
    • arkusz regałowy. T III 11.
Przenośnie
  • Gdy na sąd Syn Boży w ogniu przydzie szczyrem Plugawa szmata z grobu wynidzie papierem, Wynidzie w białym ciele jako płótno w blechu, [...] I dojdzie wybornego światłością arkusza.PotNabKuk I 518
  • Któryś wisząc na krzyżu rozbitym arkuszem, Świętym bokiem krew z wodą lał jako foluszem.PotNabKuk I 519