Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BANIT, *BANITA

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BANIT || BANITA, *BANNIT
Notowanie w słownikach
Słowniki notują
Formy gramatyczne
lp M. bannit   || banit  
D. banita   || bannita  
C. banitowi  
B. bannita   || banita  
N. banitą  
banitem   || bannitem  
Ms. banicie  
lm M. banici  
banitowie  
D. bannitów  
B. bannitów  
bannity  
N. banitami  
Etymologia
śr. łac. banita // bannita
Znaczenia
prawn. »człowiek wyjęty spod prawa; wygnaniec«
  • – A iżem był rezygnował te Płaczkowice Panu Hieronimowi Czyżowskiemu [...] gwoli panu Andrzejowi bratu że on był banitą wtenczas, tedy zaś mię z tego zapisu kwitował w Piotrkowie. OssZPam NR 163.
  • – W zwádách beł [Argilan] nocnem domow naieŹnikiem. Potem bánitem/ y z ziemie wygnány Lupił po drogách/ y beł rozboynikiem. TasKochGoff 213.
  • – Nigdy tak pilno czasu więzień nie rachuje, Nie czeka z taką banit tęsknicą godziny, Co mu ojczyznę wróci, matkę, żonę, syny. ArKochOrlCz III 4.
  • Bánnit/ Iure priuatus, vel ad tempus, vel in perpetuum, Proscriptus [...] v. Wywołániéc. Kn 14.
  • – Bézécny w práwié/ v. Bánit.Bézécny w práwié/ v. Bánit. Kn 22.
  • – Co zas Cci odsądzency y Banitowie za Bolesławęm na Sliąsko ziechali liecz potym gdysię to ostarzało znowu do Krakowa zliekka wnieslisie do onych swych siedlisk. TrepNekLib 8.
  • – Zda mi się, że ci wszyscy, co się mianowali banici, teraz [więcej] niżeli p rzedtem myślą o pokoju. SobJListy 68.
  • – Y ktory był cáłego świátá známienitem Pánem, sstał się wygnáńcem, mizernym bánitem. DamKuligKról 10.
  • – Takowy [oszczerca] iusz ma bydz miany za bannita wywołanego, niecnotliwego y nieuczciwego człowieka. SprawyCzerUl 395.
  • – Maximilian II Cesarz Samego Xcia Gotha R 1566 banitem deklarował. IntrHist 240.
  • Banit, Landes Verwiesener. BierSłowa 2.
  • Banit [...] banni. exilé; proscrit. T III 22.
Przenośnie
  • Do Niebá tylko recurs, lecz y tám grzech trwoży, Ználasł się iednák Pátron, co Máiestat Boży, Vbłaga, że Dekretu ná wieczne Bánnity, Rzegłszy go, nie podpisze.PotPocz 45
  • Ktochwały powinney iáko trybutu iákiego nie oddáie Krolowi niebieskiemu ten sam się bánitem czyni y niegodnym niebá.StarKaz II, 566 marg
  • Diabeł [jest] dawnym y szkodliwym bánitem, że wszystkich części świátá.AndPiekBoh 62
Użycia metajęzykowe
  • - Bannicya, Bannit, Bannizuię, v. Banicya, Banit, Banizuię. T III 23