Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

BLOCH

rzecz.
m
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Warianty fonetyczne: BLOCH, *BŁOCH
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVII-XVIII), SWil, SW, SJP (blok)

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1643
Formy gramatyczne
lp M. bloch  
D. blochu  
lm M. blochy  
D. błochów   || blochów  
B. blochy  
N. blochami  
Etymologia
niem. Block
Znaczenia
1. »gruby, nieociosany kloc, bal«
  • – Pierwsze imię iest cáłey y wespoł złożoney rzeczy, á minuje się osádą álbo łożem: jest ze dwu długich rámion, z dobrych, mocnych, dębowych, álbo orzechowych miąszych blochow sporządzone. UffDekArch III, 60.
  • – Izba nowa z blochów wiązana, pokryta oraz z młynicą jednym dachem. InwKal I 265.
  • – Znałem ia iednego Kápłaná Zakonu nászego, ktory do Kánády płynąc, rozbił się, pływał kilká godzin uiąwszy się blochu rozbitego okrętu. MłodzKaz II, 483.
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • w blochy:
    • – Naprzód dwór prętki restauracyi potrzebujący, w którym izba w blochy budowana. InwKal I 215.
    • – Czeladnica w tymże podwórzu w blochy budowana, która się już bardzo nadwerężeła i chce się obalić nad wodę. InwKal I 264.
    • – Naprzód dwór w tychże dobrach w Górznie [...] w blochy postawiony o jednym kuminie. InwKal I 482.
2. »jedno z najstarszych urządzeń podnoszących, działających na zasadzie dźwigni - osadzony na osi krążek metalowy lub drewniany z rowkiem po obwodzie, po którym przesuwa się łańcuch lub sznur«
  • Błochow cztery z kołami spizowemi. ArchRadziw 91, 1.
  • – POULIE, subst. f. (Instrument dont on se sert pour d'elever des fardeaux.) Trochlea, ae, f. Rechamus, i, m. Vitr. Orbiculus, li, masc. KOŁKO do windowania, Bloch [...] *Lina blochowa winda. DanKolaDyk II, 374.