Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

*KORONNY

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L, SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI (?), Kn (?), T (?)


Najwcześniejsze poświadczenie: 1621-1648
Formy gramatyczne
lp M. ż   koronna
D. ż   koronnej
Ms. m   koronnym
n   koronnym
Znaczenia
»królewski«
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • koronne archiwum:
    • – Kommissarz [...] do konnotacyi przywileiow w koronnym Archiwum [...] Do Stobnickiego kościoła przydał pewne grunta, co approbowała Konstytucya 1678. NiesKor II 24.
  • koronny areopag:
    • – Trzymasz w Koronnym plac Areopagu sprawiedliwości miarkuiący szale. ChrośZbiór ded. 4.
  • administrator skarbu koronnego:
    • – My [król Zygmunt III] taką deklaracyją naszę wszem urzędom [...] dawamy, aby takowe podatki składnego i czopowego [...] do administratora skarbu koronnego [...] oddawane były. AktaKrak II/1 41.
  • artyleria koronna:
    • – Defecta artyleryjej koronnej causavit intermissio egzekucyj prawa pospolitego nieoddaniem dwóch starostw ex primis vacantibus, które się już często i znacznie otwierały [...] żeby [...] ta artyleryja temi starostwy dwiema opatrzona była. AktaKrak III 192.
    • – Należy wiedzieć województwu naszemu [krakowskiemu] in quo statu jest artyleryja koronna. AktaKrak III 220.
    • Altylerya koronna in Pace decus, in Bello praesidium bez armat Ammunicyi ad eum przyszła statum ze y w Boiu y Pokoiu nie iest Sufficiens ad usus publicos. RzewKor 16.
  • hetman koronny:
  • »wódz naczelny«
    • – Nie będą Powinni Wiel: Hetmani koronni Chorągwi zadnych zwiiać w Słuzbie Rzpty zostaiących. PasPam 210.
    • – Drugi Pasza Halepu iako Gołąb siwy temusz Hetmanowi koronnemu Iabłonowskiemu przyprowadzony swoię w Niewolą zabraną opłakiwał SęDziwość. PasPam 267.
Związki nieprzyporządkowane do znaczeń
Ustabilizowane połączenia wyrazowe

  • podkomorzy koronny:
    • – Obrocił się krol do Podkomorzego koronnego. PasPam 149ar.
    • – Wyszedł Podkomorzy koronny daiąc znac Biskupowi że iuz moze wniść do krola. PasPam 175.
  • strażnik koronny:
  • »wysoki urzędnik wojskowy polski (koronny), w odróżnieniu od litewskiego«
    • – Regiment Zupełny Straznika koronnego Bidzienskiego wycięto w pien. PasPam 264.
  • podkanclerzy koronny:
    • – Za Io MSCią X. Biskupem Chełminskiem Podkanclerzem koronnym [...] zlecamy [...] Posłom naszym. PasPam 218v-219.
  • hetman wielki koronny:
    • – Xiązę Dymitr Hetman Wielki koronny umarł. PasPam 257v.
  • hetman polny koronny:
    • – Deklaracyia [...] dana przez [...] Marszałka koronnego y Hetmana Polnego koronnego. PasPam 208.
  • oboźny koronny:
  • »oboźny w Koronie«
    • – Rzecze krol do Oboznego koronnego Chełmskiego. PasPam 284v.
    • Obozny koronny rzecze. Miłosciwy Panie zabira się [t]u w tey okazyiey na wielki Tumult in Ordine Equestri [w kole rycerskim]. PasPam 286.
  • kanclerz koronny:
  • »najwyższy w dawnej Polsce dygnitarz zajmujący się sprawami wewnętrznymi i polityką zagraniczną państwa«
    • – Owszystkim od nas y od Wielebnego w Bogu Io Msci Xdza kanclerza Koronnego dostateczną będziesz miał wiadomość. PasPam 151v-152.