Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ASYSTOWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T, SWil


Najwcześniejsze poświadczenie: 1656-1688
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  asystować
czas teraźniejszy
lp 3. os.   asystuje
lm 1. os.   asystujemy
3. os.   asystują
czas przeszły
lp m 1. os.   asystowałem
3. os.   asystował
ż 3. os.   asystowała
n 3. os.   asystowało
lm mos 3. os.   asystowali
czas zaprzeszły
lm mos 3. os.   asystowali byli
czas przyszły złożony
lm zneut 3. os.   będą asystować
imiesłów współczesny
  asystując
Etymologia
łac. assistere
Znaczenia
1. »być obecnym, towarzyszyć«
Rekcja: przy kim, czym; komu, czemu

  • – Krol Ian trzeci wszystkim Ceremoniom assystował. PasPam 248.
  • Assystowali Koronacyi Hetmani w kilka tysięcy Woyska. OtwFDzieje 7.
  • – [...] Krolewnie [...] Chambellanowie, y za niemi Paziow dwoch assystowało [...]. GazPol 1735/37, 5 nlb..
  • – Mikołay Głębocki Archidyakon Poznański [...] assystował przy krzcinach Władysława Krolewica Polskiego. NiesKor II 222.
  • – Promień Jey [bogini] wszędzie assystuie złoty. DrużZbiór 315.
2. »pomagać, wspierać; służyć«
Rekcja: komu, czemu; kogo, co

  • – Assistuiemyć my [jezuici] u dworu, ale assistuiemy i w gnoiu, i w szpitalach, i konaiącym, bywamy i na szczeblach szubienicznych. MłodzKaz IV, 223.
  • – Syn Jej Mci Pani Sęndzimirowej służył to jest assystował przeciwnej stronie. OwsRocz 37.
  • – Tegoz dałem ImPu Dowoynie Sędziemu Grodzkiemu Trockiemu honorarium [...] ze mię często assistuie y Iezdzi w Interessach moich. SapADiar 103.
  • – Sam Machomet moralizował mowiąc: Gdyby prywatne Osoby Zawczasu cesarzowi Swemu temi dostatkami assystowali byli Zapewne by do teraznieyszey ruiny nie było przyszło. IntrHist 104.
  • – Tatarzy [...] Tureckiemu podali się Cesarzowi, his Conditionibus acceptis; aby Han ich samemu Casarzowi na woynę idącemu assystował stem tysięcy Woyska. ChmielAteny I II, 452.
  • – Lekarki, Cyrulicy y Aptykarze [...] in absentia Medicorum częstokroć choruiącym bliznim swoim przez lekarstwa asistować muszą. KirchFac 5 nlb..
Podhasła

ASYSTOWANY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   asystowany
Najwcześniejsze poświadczenie:
Znaczenia
hasło w opracowaniu - nie podano jeszcze definicji

ASYSTUJĄCY

im. przym. czyn.

Formy gramatyczne
lp M. m   asystujący
lm D.   asystujących
Najwcześniejsze poświadczenie:
1741
Znaczenia
»towarzyszący komu«
  • – Nic się nie dzieie na tym podmiesięcznym świecie naturalnego, tylko za gubernium y rządem nadniebieskich natur, to iest Intelligencyi Planetom assystuiących. DuńKal K2.
Odsyłacze