Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ADORACJA

rzecz.
ż
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
SXVI (supl.), L (XVI, XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, Kn, T

Formy gramatyczne
lp M. adoracja  
D. adoracji   || adoracjej  
C. adoracji  
B. adoracją  
N. adoracją  
Ms. adoracji  
lm B. adoracje  
N. adoracjami  
Etymologia
z łac. adoratio
Znaczenia
»szacunek, cześć, uwielbienie wyrażane Bogu, jakiejś osobie lub przedmiotowi kultu«
  • – V nas zaś w Polszcze stary był zwyczay/ mieć wielki Krucyfix w pośrzodku kościoła/ aby się y kaznodzieia do niego obracał/ [...] y ludzie wchodząc do kościoła/ aby naprzod adoracyą krzyża świętego czynili. StarKaz II, 118.
  • – Adoruię cię CHryste JEzu Zbáwicielu moy wspołeczności oney niegdy adoratiey ktorąć w człowieczenstwie twoim/ Boga Oycá twego [...] vczynił. BanHist 107-108.
  • – Wyznawa każdy i pełnymi wdzięczności i ádorácyi ustámi wysławiáć powinien, mirabilem in operibus Polonis Deum [...] faciem. PisMów II 98.
  • – Królewic jm. Jakub i Konstanty i jmp. poseł [francuski] siedli do stołu, któremu żadnej nie uczynili ichmpp. posłowie [litewscy] adoracyjej. SarPam 91.
  • – Dzwonienie [...] nastało, tą Intentią aby Ludzie Słyszący na Polach, albo gdziekolwiek bedący Klekali, y mowili, Laudetur Sanctissimum Sacramentum po trzy razy, albo co inszego, czyniąc Panu Bogu, adoratią. KomonDziej 226v.
  • – Tego Orła Polskiemi skrzydłami ktoregoz WKM [...] con kredował opiece [...] składam przed majestatem adoracye. MikSil 105.
  • – Z orygentalnych krajow, trzej Krolowie mieli mu [Jezusowi] powinną uczynić adoracyą. MikSil 284.
  • – Oddaiemy Coronato Capiti poddańską adoracyą [...]. GazPol 1735/55, 5 nlb..
  • – Po adorácyi Majestatu názad się cofa, y ná iednym fixus mieyscu od swego Monárchy proponuie sobie konkredytowáne negotium [poseł u sułtana]. ChmielAteny II 492.
  • – Antiochus Epiphanes Krol Syryiski wziąwszy JERUZALEM [...] swym Bałwochwálstwem go [kościół Salomona] sprofanowáł, ná Pańskim Ołtarzu wystawił Báłwán Jovis Olympii ku adorácyi. ChmielAteny II 547.
  • – Dopieroż w Listach Adoracyami Choynie szafuią, iak zboże korcami. DrużZbiór 461.
Związki frazeologiczne

  • jestem z adoracyją:
  • »zwrot grzecznościowy w mowie lub piśmie«
    • ADoracya BOGU tylko przynależy, w Piśmie s. dowod. W Polszcze zazwyczay: Jestem z Adoracyą, czy chcemy zostać Bałwochwalcami? DrużZbiór 459.