Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

POCHOPNY

przym.
ZALĄŻEK ARTYKUŁU HASŁOWEGO
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
Kn, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, T, L, SWil, SW


Najwcześniejsze poświadczenie: 1603
Formy gramatyczne
lp M. m pochopny  
n pochopne  
B. m żyw pochopnego  
n pochopne  
N. m pochopnym  
lm D. pochopnych  
lp M. m pochopniejszy  
N. m pochopniejszym  
Znaczenia
1. »zdolny, skłonny do czegoś«
  • – Koń, który jądra małe ma, abo one w się rad wciąga i kryje, bywa pochopnym do wszytkiego, rączym i barzo długo żyjącym. DorHipTur 28.
  • – [...] aby na stajni nie zgnuśniał [stadnik], i do miłości pochopniejszy był [...] także i zbytnia rozkosz lenistwo płodzi, [...] masz go kazać przejeżdżać do prace wielkiej nie mając. DorHipTur 39.
  • – Práwem wszytkich ciemiężą i uniwersałem, I sejmem pochopniejszym, ostrszym trybunałem. JurkPos A2/22.
  • – Prawił [...], że miał brata rodzonego wielce pochopnego do cudzych ięzyków, ale iemu się nie wolno było publice w nich cwiczyć, chował Niemca, o ktorych tam w Moskwie nie trudno, trafił mu się też Polaczek, co łaciński ięzyk rozumiał. MasDiar 68-68v.
  • – Drudzy mienią/ iż IAPHET bacząc syná swego THUBALA, bydź do kruszcow y gor pochopnego. Vkazał mu támże sam pod Libanem ony Mieyscá: gdzie THUBALKAIN miał swe officyny. RoźOff 27-28.
  • – Taki y przyięciem chętnym tey Xiązki ludzi od náuk szátániskich do ktorych osobliwie w tych kráiách wiele ich pochopnych iest, odwodzić będziesz nie bez sławy y odpłaty od Páná Bogá pewney. SpInZąbMłot Przedmowa.
  • Pochopny do śmiechu y nie tylko człowiek ma hanc proprietatem [...] ale też insze species źwierząt. KorDir 11-12.
  • – S iednßak apta nata, to iest pochopne znátury praedicari obwieszczáć de pluribus individuis gdy by Bog Stworzył więcey Słoncow/ Miesiącow/ y Phenxow. KorDir 9.
  • – Snadź do tego, ábo tych sámych concept, ktorzy powziąwszy raz odium ná mię, y opánowawszy kierowne y do wierzenia pochopne I.K.Mości serce, chcieli mię iáko rożnymi sposobámi, ták y pismámi bezecnemi o niełaskę I.K.M. przywieść. Co się im y powiodło. LubJMan 83.
2. »pochyły, ukośny«
  • Pochopny/ Procliuus impetus vndarum [...]. Procliué (procliuiter) volubilis procursus. Kn 725.
  • Pochopny/ procliuus, volubilis. SzyrDict 304.