Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ADOROWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  adorować
czas teraźniejszy
lp 1. os.   adoruję
3. os.   adoruje
lm 1. os.   adorujemy
3. os.   adorują
czas przeszły
lp m 1. os.   -m adorował
lm mos 3. os.   adorowali
tryb rozkazujący
lp 2. os.   adoruj
tryb przypuszczający
lm mos 1. os.   -byśmy adorowali
imiesłów współczesny
  adorując
Etymologia
łac. adorare
Znaczenia
»oddawać cześć Bogu, jakiejś osobie lub rzeczy; okazywać uwielbienie, szacunek, podziw«
Rekcja: kogo, co

  • – Ci krzykną radośnie: Chwalcie Páná ná Niebie [...] ci pokłonem do ziemie Máiestat Boży ádoruią. KalCuda 139.
  • – Crucifix ádoruiąc y cáłuiąc/ utulić się od płáczu [Małgorzata] nie mogłá. OkolNiebo 28.
  • Adoruię cię CHryste IEzu zbáwicielu moy wspołecznosci oney niegdy adoratiey ktorąć w człowieczenstwie twoim/ BOga Oycá twego [...] vczynił. BanHist 107-108.
  • – Prágnę [...] aby cię [Jezusa] [...] ludzie po wszytkich kraiách świátá tego będący/ adorowali y wenerowali. BanHist 108.
  • – Tego godna moja Sliczna i jedyna Marysieńka, że cię adorować, nie tylko kochać potrzeba. SobJListy 237.
  • A jam [...] nic bardziej nie respektował i nie adorował nad Wć jedyną pociechę moją; co świadczą i pismam i druki, i wiersze, i teraz nawet w Gdańsku wydane, a Wci sercu memu przypisane, gdzie nie kładę, jeno jednę w naszych dwóch ciałach duszę. SobJListy 464.
  • – Uczyniliśmy w Krakowie ná Koronacyi Rekognicyą teraz ná Łaskawie Panuiącą tu adoruiemy W. K. Mć. GazPol 1735/ 65, 5.
  • – Jużbyśmy nie krew tylko w Paleologach, Korybutach, Sobieskich, ále też Imię w Potockich Krolewskie adorowali. NiesKor II 4 nlb..
  • – Ktorych [pogan] naśladowali Zydzi zápomniawszy BOGA prawdziwego, zwyczaiem pogáńskim ádoruiąc gwiazdy. DuńKal Ov.
  • – Nie dziwuie sie Grzegorz wielki Miásta owego [Jerozolimy] od Janá S. widzianego murom złotym [...] to tylko tam adoruie, że tam żadnego dobrego od brámy nie odepchną. DanOstSwada V, 7.
  • Adoruy wielkie Bogini [Wenus] Portrety: Traw z nią pomyślnie, długich wiekow chwile. DrużZbiór 246.
Podhasła

ADOROWANY


im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   adorowany
B. ż   adorowaną
Najwcześniejsze poświadczenie:
1634-1689
Znaczenia
»otaczany czcią, uwielbiany«
  • – Jest klasztor [...] W nim najpiérwéj mieszkał Luter, będąc mnichem; i ukazują jego celę, adorowaną, z tym napisem: Hic Martinus prima cunabula gessit. WierzbKon 186.