Pobieranie
PL EN
A
B
C
Ć
D
E
F
G
H
I
J
K
L
Ł
M
N
O
Ó
P
R
S
Ś
T
U
V
W
X
Y
Z
Ź
Ż

ADOROWAĆ

czas. ndk
W TRAKCIE OPRACOWANIA
Notowanie w słownikach

Notowany w słownikach:
L (XVIII), SWil, SW, SJP

Nienotowany w słownikach:
SStp, SXVI, Kn, T


Najwcześniejsze poświadczenie: 1638
Formy gramatyczne
bezokolicznik
  adorować
czas teraźniejszy
lp 1. os.   adoruję
3. os.   adoruje
lm 1. os.   adorujemy
3. os.   adorują
czas przeszły
lp m 1. os.   adorowałem
lm mos 3. os.   adorowali
tryb rozkazujący
lp 2. os.   adoruj
tryb przypuszczający
lm mos 1. os.   adorowalibyśmy
imiesłów współczesny
  adorując
Etymologia
łac. adorare
Znaczenia
»oddawać cześć Bogu, jakiejś osobie lub rzeczy; okazywać uwielbienie, szacunek, podziw«
Rekcja: kogo, co

  • – Ci krzykną radośnie: Chwalcie Páná ná Niebie [...] ci pokłonem do ziemie Máiestat Boży ádoruią. KalCuda 139.
  • – Crucifix ádoruiąc y cáłuiąc/ utulić się od płáczu [Małgorzata] nie mogłá. OkolNiebo 28.
  • Adoruię cię CHryste IEzu zbáwicielu moy wspołecznosci oney niegdy adoratiey ktorąć w człowieczenstwie twoim/ BOga Oycá twego [...] vczynił. BanHist 107-108.
  • – Prágnę [...] aby cię [Jezusa] [...] ludzie po wszytkich kraiách świátá tego będący/ adorowali y wenerowali. BanHist 108.
  • – Tego godna moja Sliczna i jedyna Marysieńka, że cię adorować, nie tylko kochać potrzeba. SobJListy 237.
  • – A jam [...] nic bardziej nie respektował i nie adorował nad Wć jedyną pociechę moją; co świadczą i pismam i druki, i wiersze, i teraz nawet w Gdańsku wydane, a Wci sercu memu przypisane, gdzie nie kładę, jeno jednę w naszych dwóch ciałach duszę. SobJListy 464.
  • – Uczyniliśmy w Krakowie ná Koronacyi Rekognicyą teraz ná Łaskawie Panuiącą tu adoruiemy W. K. Mć. GazPol 1735/ 65, 5.
  • – Jużbyśmy nie krew tylko w Paleologach, Korybutach, Sobieskich, ále też Imię w Potockich Krolewskie adorowali. NiesKor II 4 nlb..
  • – Ktorych [pogan] naśladowali Zydzi zápomniawszy BOGA prawdziwego, zwyczaiem pogáńskim ádoruiąc gwiazdy. DuńKal Ov.
  • – Nie dziwuie sie Grzegorz wielki Miásta owego [Jerozolimy] od Janá S. widzianego murom złotym [...] to tylko tam adoruie, że tam żadnego dobrego od brámy nie odepchną. DanOstSwada V, 7.
  • Adoruy wielkie Bogini [Wenus] Portrety: Traw z nią pomyślnie, długich wiekow chwile. DrużZbiór 246.
Podhasła

ADOROWANY

im. przym. bier.

Formy gramatyczne
odmiana złożona
lp M. m   adorowany
B. ż   adorowaną
Najwcześniejsze poświadczenie:
1634-1689
Znaczenia
»otaczany czcią, uwielbiany«
  • – Jest klasztor [...] W nim najpiérwéj mieszkał Luter, będąc mnichem; i ukazują jego celę, adorowaną, z tym napisem: Hic Martinus prima cunabula gessit. WierzbKon 186.